วันที่ 15 มีนาคม 2569

ชื่อ กิจกรรมการพัฒนาระบบเลี้ยงผำตามแนวทางเกษตรอัจฉริยะและการจัดการสิ่งแวดล้อมสำหรับชุมชนต้นแบบบ้านหนองบัวศาลา

รายละเอียดกิจกรรมคราวๆ ในการดำเนินงาน

กิจกรรมอบรมดำเนินการในรูปแบบการอบรมเชิงปฏิบัติการ (Workshop) ระยะเวลา 1 วัน โดยมีผู้เข้าร่วมอบรมจำนวนประมาณ 50 คน ประกอบด้วยเกษตรกรในพื้นที่ ผู้นำชุมชน และผู้ที่สนใจด้านการเพาะเลี้ยงผำ ภายในกิจกรรมประกอบด้วยการบรรยายให้ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมต่อการเพาะเลี้ยงผำ การปรับปรุงและจัดการระบบบ่อเพาะเลี้ยง รวมถึงการสำรวจและประเมินคุณภาพน้ำ ดิน และสภาพภูมิอากาศของพื้นที่เป้าหมาย เพื่อวิเคราะห์ความเหมาะสมในการพัฒนาระบบเพาะเลี้ยงผำในระดับชุมชน

                ผู้เข้าร่วมอบรมได้รับการถ่ายทอดความรู้เกี่ยวกับการออกแบบและปรับปรุงบ่อเพาะเลี้ยงผำให้เหมาะสมกับการเจริญเติบโตของพันธุ์ผำ โดยคำนึงถึงปัจจัยสำคัญ ได้แก่ แสง อุณหภูมิ คุณภาพน้ำ และระบบการหมุนเวียนน้ำ รวมทั้งการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีด้านสิ่งแวดล้อม เช่น ระบบกรองน้ำหมุนเวียน และการออกแบบโครงสร้างโรงเรือนที่สามารถควบคุมแสงธรรมชาติได้อย่างเหมาะสม

                สำหรับกิจกรรมภาคปฏิบัติ ผู้เข้าร่วมอบรมได้ทดลองตรวจวัดสภาพแวดล้อมของระบบเพาะเลี้ยง เช่น ระบบควบคุมอุณหภูมิ ความเข้มแสง และระดับน้ำ รวมถึงการเรียนรู้การใช้งานอุปกรณ์เซนเซอร์สำหรับตรวจวัดค่าพารามิเตอร์สำคัญ ได้แก่ ค่า pH อุณหภูมิ ความเข้มแสง และระดับน้ำ เพื่อนำข้อมูลที่ได้มาใช้ในการวิเคราะห์และพัฒนาระบบควบคุมสภาพแวดล้อมภายในบ่อเพาะเลี้ยงผำแบบอัจฉริยะ

                การจัดกิจกรรมอบรมมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ผู้เข้าร่วมอบรมสามารถนำองค์ความรู้และเทคโนโลยีที่ได้รับไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนาระบบการเพาะเลี้ยงผำในพื้นที่ของตนเองได้อย่างมีประสิทธิภาพ อันจะนำไปสู่การสร้างต้นแบบระบบเลี้ยงผำอัจฉริยะในระดับชุมชน และสามารถขยายผลไปยังพื้นที่อื่นได้ในอนาคต

ระหว่างวันที่ 30 พฤษภาคม – 31 สิงหาคม 2569

กิจกรรม การปรับปรุงโรงเรือน ทดสอบระบบน้ำและเตรียมความพร้อมสำหรับติดตั้งระบบเซ็นเซอร์ภายในโรงเรือนเพาะเลี้ยงผำอัจฉริยะ

รายละเอียดกิจกรรม ในการดำเนินงาน 

จำนวนคนผู้เข้าร่วม  5  คน  (วิทยากรชุมชน)
โดยดำเนินการปรับปรุงโรงเรือนเพาะเลี้ยง รวมถึงจัดเตรียมบ่อเพาะเลี้ยงผำให้มีความเหมาะสมต่อการนำไปใช้เป็นระบบต้นแบบสำหรับการควบคุมปัจจัยแวดล้อมในการผลิต ทั้งนี้ การออกแบบพื้นที่ภายในโรงเรือนและบ่อเพาะเลี้ยงได้คำนึงถึงความสะดวกในการบริหารจัดการน้ำ การตรวจติดตามสภาวะการเพาะเลี้ยง และการติดตั้งอุปกรณ์ตรวจวัดและระบบควบคุมอัตโนมัติในขั้นตอนต่อไป

    ในระยะปัจจุบันได้ดำเนินการ ทดสอบระบบน้ำภายในบ่อเพาะเลี้ยง เพื่อประเมินความพร้อมของระบบก่อนเริ่มการเพาะเลี้ยงจริง โดยตรวจสอบการเติมน้ำ การกักเก็บน้ำ การระบายน้ำ ตลอดจนการทำงานของระบบท่อและวาล์วที่เกี่ยวข้อง การทดสอบดังกล่าวมีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินความสมบูรณ์ของโครงสร้างบ่อ ตรวจสอบจุดที่อาจเกิดการรั่วซึม และพิจารณาความเหมาะสมของระบบจ่ายและระบายน้ำ เพื่อให้สามารถบริหารจัดการปริมาณน้ำภายในบ่อเพาะเลี้ยงได้อย่างเหมาะสมและรองรับการพัฒนาระบบน้ำหมุนเวียน และได้ดำเนินการเตรียมความพร้อมสำหรับการติดตั้ง ระบบตรวจวัดสภาวะแวดล้อมด้วยเซ็นเซอร์ (Sensor-based Monitoring System) โดยกำหนดแนวทางและตำแหน่งสำหรับติดตั้งอุปกรณ์ตรวจวัดตัวแปรสำคัญที่เกี่ยวข้องกับการเพาะเลี้ยงผำ ได้แก่ ค่าความเป็นกรด–ด่าง (pH) อุณหภูมิ ความเข้มแสง และระดับน้ำ ซึ่งเป็นข้อมูลพื้นฐานสำหรับใช้ติดตามการเปลี่ยนแปลงของสภาวะภายในระบบเพาะเลี้ยงอย่างต่อเนื่อง การจัดเตรียมตำแหน่งติดตั้งเซ็นเซอร์ในระยะนี้จะช่วยให้สามารถติดตั้ง บำรุงรักษา และตรวจสอบอุปกรณ์ได้อย่างเหมาะสม รวมถึงลดผลกระทบจากตำแหน่งติดตั้งที่อาจส่งผลต่อความถูกต้องของข้อมูลที่ตรวจวัดได้

ระหว่างวันที่  5 มิถุนายน - 31 สิงหาคม 2569 

กิจกรรม การทดสอบติดตั้งเซ็นเซอร์ภายในโรงเรือนเพาะเลี้ยงผำอัจฉริยะ
 

ข้อมูลจากเซ็นเซอร์ดังกล่าวมีแผนที่จะนำมาเชื่อมโยงเข้าสู่ ระบบ Internet of Things (IoT) เพื่อรวบรวมและแสดงผลข้อมูลการเพาะเลี้ยงในรูปแบบ Real-time Monitoring ทำให้สามารถติดตามสภาวะของระบบเพาะเลี้ยงได้อย่างต่อเนื่อง และใช้เป็นฐานข้อมูลสำหรับวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยแวดล้อมกับการเจริญเติบโตและผลผลิตของผำในระยะต่อไป นอกจากนี้ ข้อมูลที่ได้ยังสามารถนำมาใช้กำหนดเงื่อนไขการควบคุมระบบ เช่น การจัดการระดับน้ำหรือการควบคุมปัจจัยที่เกี่ยวข้อง เพื่อพัฒนาระบบจากการตรวจวัดไปสู่ ระบบควบคุมอัตโนมัติ (Automatic Control System)  และการดำเนินงานในระยะนี้จึงถือเป็นขั้นตอนสำคัญของการพัฒนา โครงสร้างพื้นฐานของระบบ Smart Wolffia โดยมุ่งเน้นการสร้างความพร้อมของโรงเรือน บ่อเพาะเลี้ยง และระบบน้ำ ก่อนบูรณาการเทคโนโลยีเซ็นเซอร์ ระบบ IoT และระบบควบคุมอัตโนมัติเข้ากับกระบวนการเพาะเลี้ยง เพื่อให้ระบบสามารถตรวจติดตามและควบคุมปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการผลิตได้อย่างเป็นระบบ ตลอดจนสามารถจัดเก็บข้อมูลสำหรับการประเมินประสิทธิภาพของระบบและการปรับปรุงสภาวะการเพาะเลี้ยงให้เหมาะสมมากขึ้น ในขั้นตอนถัดไป โครงการมีแผนดำเนินการ ติดตั้งและทดสอบเซ็นเซอร์ ตรวจสอบความถูกต้องและความเสถียรของข้อมูล เชื่อมต่ออุปกรณ์เข้ากับระบบ IoT และพัฒนา Dashboard สำหรับแสดงผลข้อมูลแบบเรียลไทม์ จากนั้นจะดำเนินการทดสอบระบบภายใต้สภาวะการเพาะเลี้ยงจริง พร้อมเก็บข้อมูลปัจจัยแวดล้อมและข้อมูลการเจริญเติบโตของผำ เพื่อนำมาวิเคราะห์ประสิทธิภาพของระบบ และใช้เป็นข้อมูลสำหรับกำหนดเงื่อนไขการควบคุมที่เหมาะสมกับการเพาะเลี้ยงผำในพื้นที่ชุมชนบ้านหนองบัวศาลา

ผลการดำเนินงานในปัจจุบันแสดงให้เห็นว่าโครงการได้พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานของระบบเพาะเลี้ยงผำต้นแบบเข้าสู่ขั้นตอนการทดสอบระบบน้ำและการเตรียมติดตั้งระบบตรวจวัดแล้ว ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญก่อนเข้าสู่การพัฒนาระบบ Smart Monitoring และ Automatic Control เพื่อยกระดับการเพาะเลี้ยงผำจากการจัดการแบบทั่วไปไปสู่ระบบการผลิตที่สามารถตรวจวัด จัดเก็บข้อมูล วิเคราะห์ และควบคุมปัจจัยการเพาะเลี้ยงได้อย่างเป็นระบบและมีประสิทธิภาพมากขึ้น

ระหว่งาวันที่ 15 สิงหาคม - 5 กันยายน 2569
กิจกรรม การทดสอบระบบน้ำ ติดตั้งระบบเซ็นเซอร์ภายในโรงเรือนเพาะเลี้ยงผำอัจฉริยะ
 

1. เก็บข้อมูลผลผลิตและคุณภาพทางโภชนาการของผำ

- เก็บข้อมูลผลผลิตรายรอบการเพาะเลี้ยง เช่น ปริมาณผำต่อพื้นที่, อัตราการเติบโต, ปริมาณโปรตีน

- วิเคราะห์คุณค่าทางโภชนาการ (โปรตีน, วิตามิน, แร่ธาตุ, สารต้านอนุมูลอิสระ) ร่วมกับห้องปฏิบัติการของมหาวิทยาลัย

- จัดทำฐานข้อมูลคุณภาพผำเพื่อใช้เป็นมาตรฐานอ้างอิงในอนาคต

- ถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการตรวจวิเคราะห์คุณภาพอาหารให้กับชุมชน

2. พัฒนาแนวทางแปรรูป เช่น ผำผงโปรตีน / เครื่องดื่มจากผำ

- ใช้เทคโนโลยีการอบแห้ง การบดละเอียด และการสกัดโปรตีนเพื่อผลิตผำผงคุณภาพสูง

- วิจัยและพัฒนาผลิตภัณฑ์ต้นแบบ เช่น เครื่องดื่มโปรตีนจากผำ ขนมสุขภาพ หรือผลิตภัณฑ์จากผำสำหรับอุตสาหกรรมอาหาร

- ถ่ายทอดกระบวนการผลิต การควบคุมคุณภาพ และการบรรจุภัณฑ์ให้กับกลุ่มวิสาหกิจชุมชน

- พัฒนา “ตราสินค้าชุมชน (Local Brand)” เพื่อยกระดับมูลค่าและสร้างอัตลักษณ์ผลิตภัณฑ์

วันที่ 16 กันยายน 2569

กิจกรรม การถ่ายทอดเทคโนโลยี การตลาด และความยั่งยืน

รายละเอียดกิจกรรม

1. ถ่ายทอดองค์ความรู้และสร้างแบรนด์ผลิตภัณฑ์

- จัดอบรมเชิงปฏิบัติการ “จากผำสู่ผลิตภัณฑ์ตลาดสุขภาพ”

- สร้างเครือข่ายการตลาดร่วมกับหน่วยงานสนับสนุน เช่น สำนักงานพาณิชย์จังหวัด, OTOP, และแพลตฟอร์มออนไลน์

- พัฒนาเนื้อหาเพื่อประชาสัมพันธ์ เช่น Infographic, วิดีโอการเพาะเลี้ยง และช่องทางการขายออนไลน์

- สร้างระบบติดตามผลและฐานข้อมูลสมาชิก เพื่อสนับสนุนการขยายเครือข่ายเกษตรกรรุ่นใหม่

- เชื่อมโยงการตลาดกับแนวคิด “เศรษฐกิจสีเขียว” และ “Bio-Circular-Green (BCG)” เพื่อสร้างคุณค่าทางเศรษฐกิจและสิ่งแวดล้อมร่วมกัน