เครือข่ายส่งเสริมธุรกิจเทคโนโลยีและนวัตกรรม กปว.#
  • บริการของ กปว.
    • โครงการ
    • เทคโนโลยี
    • ผู้เชี่ยวชาญ
    • คำปรึกษา/ลูกค้า
    • ผลิตภัณฑ์
    • แลกเปลี่ยนเรียนรู้
  • หน้าหลัก
  • Saturday, October 10, 2026 เวลา :

เทคโนโลยีพร้อมถ่ายทอด

รหัส
10884
ชื่อ
ระบบอัตโนมัติทำความสะอาดถังน้ำดื่ม ชม 8 ครั้ง
เจ้าของ
ผศ.ดร.อดิเรก ใบสุขันธ์
เมล์
adirek.b@cmu.ac.th
รายละเอียด

การดำเนินการปรับปรุงประสิทธิภาพการทำงานของวิสาหกิจชุมชนกลุ่มผลิตน้ำดื่มทิพย์ร่องบอน
- การดำเนินการปรับปรุงประสิทธิภาพการทำงานของวิสาหกิจชุมชนกลุ่มผลิตน้ำดื่มทิพย์ร่องบอน โดยพัฒนาเทคโนโลยีอย่างง่ายที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพ เพิ่มกำลังผลิตให้แก่ชุมชน
- ทดสอบการใช้งานของเทคโนโลยีเครื่องมืออัตโนมัติอย่าง่าย เพื่อตรวจสอบข้อบกพร่องในการทำงานจริงและดำเนินการปรับปรุงแก้ไขหากมีข้อผิดพลาดเกิดขึ้นระหว่างการทดสอบ
- ทดสอบประสิทธิภาพการทำงานหลังจากติดตั้งเทคโนโลยี/เครื่องมืออัตโนมัติอย่างง่าย ทั้งในด้านการผลิตและด้านต้นทุนการผลิต เปรียบเทียบการทำงานก่อนการปรับปรุงและหลังปรับปรุง โดยวัดเป็นปริมาณ ได้แก่ เปอร์เซ็นการผลิตที่เพิ่มขึ้น
- ช่วยวางแผนการบริหารจัดการทรัพยากร กระบวนการทำงานเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ เพิ่มกำลังผลิต

จากการดำเนินการพัฒนาและติดตั้งเครื่องล้างถังน้ำระบบกึ่งอัตโนมัติ เพื่อยกระดับกระบวนการผลิตของวิสาหกิจชุมชนกลุ่มผลิตน้ำดื่มทิพย์ร่องบอน โดยมุ่งเน้นการลดภาระด้านแรงงาน เพิ่มประสิทธิภาพในการทำความสะอาดถังน้ำ และเพิ่มกำลังการผลิตของชุมชน ทั้งนี้ได้ดำเนินงานตามลำดับขั้นตอน ดังนี้
 การพัฒนาและติดตั้งเครื่องล้างถังน้ำระบบกึ่งอัตโนมัติ คณะผู้วิจัยได้ดำเนินการสร้างเครื่องต้นแบบจากแบบจำลองที่ได้ออกแบบไว้ในกิจกรรมที่ 1 โดยเริ่มจากการจัดเตรียมวัสดุและอุปกรณ์ ประกอบโครงสร้างเครื่อง ติดตั้งชุดขับเคลื่อน มอเตอร์ไฟฟ้า ชุดแปรงทำความสะอาด และระบบควบคุมการทำงาน ก่อนนำไปติดตั้งภายในพื้นที่ปฏิบัติงานของวิสาหกิจชุมชน 

เครื่องที่พัฒนาขึ้นได้รับการออกแบบให้มีโครงสร้างแข็งแรง ใช้วัสดุที่สามารถทำความสะอาดได้ง่าย เหมาะสมกับสภาพแวดล้อมในการผลิตน้ำดื่ม และมีลักษณะการใช้งานที่ไม่ซับซ้อน เพื่อให้สมาชิกวิสาหกิจชุมชน โดยเฉพาะผู้สูงอายุ สามารถใช้งานได้อย่างสะดวกและปลอดภัย การทดสอบการทำงานของเครื่องต้นแบบภายหลังการติดตั้ง คณะผู้วิจัยได้ดำเนินการทดสอบการทำงานของเครื่องในสภาพการใช้งานจริง โดยนำถังน้ำที่ผ่านการใช้งานแล้วเข้าสู่กระบวนการทำความสะอาด เพื่อตรวจสอบการทำงานของระบบต่าง ๆ ภายในเครื่อง ได้แก่ ระบบหมุนแปรงทำความสะอาด ระบบควบคุมเวลา ผลการทดสอบพบว่า เครื่องสามารถทำงานได้ตามลำดับขั้นตอนที่ออกแบบไว้ โดยแปรงสามารถหมุนทำความสะอาดพื้นผิวภายในถังได้อย่างทั่วถึง 

ระหว่างการทดลองใช้งาน คณะผู้วิจัยได้ตรวจสอบข้อบกพร่องของระบบ เช่น ความเร็วรอบของแปรง ความเหมาะสมของแรงกด รวมถึงการทำงานของระบบควบคุมเวลา และได้ปรับตั้งค่าต่าง ๆ ให้เหมาะสมกับสภาพการใช้งานจริง เพื่อให้เครื่องสามารถทำงานได้อย่างมีเสถียรภาพ 


การทดสอบประสิทธิภาพการทำงานของเครื่อง หลังจากปรับปรุงเครื่องต้นแบบเรียบร้อยแล้ว คณะผู้วิจัยได้ดำเนินการทดสอบประสิทธิภาพของเครื่องโดยเปรียบเทียบผลการทำงานก่อนและหลังการนำเครื่องไปใช้งานจริง เพื่อประเมินประสิทธิภาพของกระบวนการผลิตในด้านระยะเวลาการทำงาน ปริมาณการผลิต และการใช้แรงงาน ผลการทดสอบพบว่า เครื่องสามารถช่วยลดระยะเวลาในการทำความสะอาดถังน้ำต่อใบได้อย่างชัดเจน ส่งผลให้สามารถเพิ่มจำนวนถังที่ทำความสะอาดได้ต่อวัน อีกทั้งยังช่วยลดการใช้แรงงานในการขัดล้าง ทำให้ผู้ปฏิบัติงานมีภาระงานลดลงและสามารถปฏิบัติงานในขั้นตอนอื่นของกระบวนการผลิตได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น 


จากการเปรียบเทียบผลการดำเนินงานก่อนและหลังการติดตั้งเครื่อง พบว่ากำลังการผลิตของวิสาหกิจชุมชนเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง และต้นทุนด้านแรงงานต่อหน่วยการผลิตลดลง ส่งผลให้กระบวนการผลิตมีความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์มากยิ่งขึ้น ดังแสดงในตาราง

ตารางเปรียบเทียบประสิทธิภาพการทำงานก่อนและหลังการติดตั้งเครื่อง

รายการที่วิเคราะห์

ก่อนปรับปรุง

หลังปรับปรุง

ผลต่าง / % เปลี่ยนแปลง

เวลาล้างถังต่อใบ (นาที)

8-10 นาที

1.5-2 นาที

ลดลง 75-80%

จำนวนถังต่อชั่วโมง (ถัง)

10 ถัง

30 ถัง

เพิ่มขึ้น200%

จำนวนผู้ปฏิบัติงาน (คน)

3 คน

2 คน

ลดลง33.3%

เวลาการทำงานรวมต่อวัน (ชม.)

8 ชม.

8 ชม.

คงเดิม

เปอร์เซ็นต์กำลังการผลิตที่เพิ่มขึ้น (%)

 

 

200%

*คิดคำนวณจากการทำงานเต็มกำลังการผลิต


การพัฒนาระบบควบคุมและระบบ IoT
      เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารจัดการการผลิต คณะผู้วิจัยได้พัฒนาระบบควบคุมการทำงานของเครื่อง โดยใช้ระบบควบคุมแบบตั้งเวลา เป็นตัวกำหนดระยะเวลาการทำงานของการขัดทำความสะอาด เมื่อครบเวลาที่กำหนดทำให้ทุกถังผ่านกระบวนการทำความสะอาดด้วยมาตรฐานเดียวกัน ลดความคลาดเคลื่อนที่อาจเกิดจากการปฏิบัติงานของผู้ใช้งาน นอกจากนี้ เครื่องยังติดตั้งระบบ IoT สำหรับบันทึกข้อมูลจำนวนถังน้ำที่ผ่านกระบวนการทำความสะอาดในแต่ละรอบ โดยข้อมูลจะถูกส่งผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ตไปยังอุปกรณ์ของผู้ดูแลแบบเรียลไทม์ ผู้ใช้งานสามารถตรวจสอบจำนวนการผลิตรายวัน รายสัปดาห์ และรายเดือนได้ทันที รวมถึงสามารถนำข้อมูลดังกล่าวไปใช้ในการคำนวณต้นทุนการผลิต วางแผนการผลิต และติดตามประสิทธิภาพการทำงานของเครื่องได้อย่างสะดวก 
      เครื่องล้างถังน้ำระบบกึ่งอัตโนมัติที่พัฒนาขึ้นสามารถใช้งานได้จริงภายในวิสาหกิจชุมชน และช่วยเพิ่มประสิทธิภาพของกระบวนการผลิตได้อย่างชัดเจน โดยสามารถลดระยะเวลาในการทำความสะอาด ลดการใช้แรงงาน และเพิ่มกำลังการผลิตเมื่อเปรียบเทียบกับกระบวนการเดิม นอกจากนี้ ระบบควบคุมแบบตั้งเวลาช่วยให้การทำงานของเครื่องเป็นไปอย่างสม่ำเสมอและมีมาตรฐาน ขณะที่ระบบ IoT สามารถบันทึกและแสดงผลข้อมูลการผลิตแบบเรียลไทม์ผ่านโทรศัพท์มือถือ ทำให้ผู้ดูแลสามารถติดตามจำนวนการผลิต วิเคราะห์ข้อมูล และคำนวณต้นทุนการผลิตได้อย่างสะดวกและแม่นยำ
การพัฒนาเครื่องต้นแบบในครั้งนี้ยังช่วยยกระดับกระบวนการผลิตของวิสาหกิจชุมชนให้เข้าสู่แนวทางของการผลิตแบบอัตโนมัติอย่างง่าย ที่เหมาะสมกับบริบทของชุมชน โดยคำนึงถึงความสะดวกในการใช้งาน ความปลอดภัย ความง่ายในการบำรุงรักษา และความคุ้มค่าในการลงทุน ทั้งยังเป็นต้นแบบที่สามารถต่อยอดและประยุกต์ใช้กับวิสาหกิจชุมชนอื่นที่มีลักษณะการผลิตใกล้เคียงกันในอนาคตได้อย่างมีประสิทธิภาพ
 

คำสำคัญ
ระบบอัตโนมัติ  การทำความสะอาด  ถังน้ำดื่ม    
บันทึกโดย
นายวันโชค   มณีเดช  มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

รายละเอียดผู้รับบริการ

ไม่พบข้อมูลผู้รับบริการ




สงวนลิขสิทธิ์ © 2569 กลุ่มส่งเสริมธุรกิจเทคโนโลยีและนวัตกรรม(ธท.) กองส่งเสริมและประสานเพื่อประโยชน์ทางวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม(กปว.)
มีปัญหาแจ้งได้ที่ ekapong at mhesi.go.th