เครือข่ายส่งเสริมธุรกิจเทคโนโลยีและนวัตกรรม กปว.#
  • บริการของ กปว.
    • โครงการ
    • เทคโนโลยี
    • ผู้เชี่ยวชาญ
    • คำปรึกษา/ลูกค้า
    • ผลิตภัณฑ์
    • แลกเปลี่ยนเรียนรู้
  • หน้าหลัก
  • Saturday, October 10, 2026 เวลา :

เทคโนโลยีพร้อมถ่ายทอด

รหัส
10880
ชื่อ
เทคโนโลยีด้านการปรับปรุงสูตรและยืดอายุผลิตภัณฑ์น้ำพริกปลาร้าผัด ชม 34 ครั้ง
เจ้าของ
ผศ.ดร.ชิตาพัณณ์ ใบงิ้ว
เมล์
shitapan.fin@gmail.com
รายละเอียด

1.การปรับปรุงผลิตภัณฑ์
การปรับปรุงสูตรและกระบวนการผลิตเพื่อการยืดอายุการเก็บรักษาผลิตภัณฑ์น้ำพริกปลาร้าผัดทรงเครื่อง แบรนด์ “แซ่บลึก” ของวิสาหกิจชุมชนแม่หญิงบ้านห้วยลึก จากผลการวิเคราะห์คุณภาพผลิตภัณฑ์น้ำพริกเบื้องต้น (การส่งตัวอย่างครั้งที่ 1) พบว่าผลิตภัณฑ์มีค่า pH เท่ากับ 6.04 ± 0.03 ค่า water activity (aw) เท่ากับ 0.858 ± 0.001 และค่าของแข็งที่ละลายได้ทั้งหมด (TSS) เท่ากับ 69.3 ± 0.8 °Brix ผลดังกล่าวสะท้อนว่าผลิตภัณฑ์มีปริมาณของแข็งละลายอยู่ในระดับค่อนข้างสูงและมีค่า aw ต่ำกว่าอาหารที่มีความชื้นสูงทั่วไป อย่างไรก็ตาม ค่า pH ยังอยู่ในช่วงที่มีความเป็นกรดต่ำ ขณะที่ค่า aw อยู่ใกล้ระดับที่จุลินทรีย์บางกลุ่มยังสามารถคงอยู่หรือเจริญได้ จึงยังไม่ควรพิจารณาว่าผลิตภัณฑ์สามารถเก็บรักษาที่อุณหภูมิห้องได้เป็นระยะเวลานานโดยอาศัยค่าดังกล่าวเพียงอย่างเดียว
ในมุมมองของผู้เชี่ยวชาญ แนวทางการพัฒนาผลิตภัณฑ์ควรมุ่งเน้นการควบคุมปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับความปลอดภัยและการเสื่อมเสียของอาหารร่วมกัน โดยเฉพาะ ค่า pH ค่า aw กระบวนการให้ความร้อน สุขลักษณะการผลิต และระบบบรรจุภัณฑ์ ซึ่งเป็นแนวทางการควบคุมแบบหลายปัจจัย หรือ hurdle technology เพื่อให้เกิดความปลอดภัยและช่วยยืดอายุการเก็บรักษาอย่างมีประสิทธิภาพมากกว่าการพึ่งพาปัจจัยใดปัจจัยหนึ่ง

2. ด้านการยืดอายุผลิตภัณฑ์

สำหรับค่า aw ซึ่งปัจจุบันอยู่ที่ 0.858 ควรพิจารณาปรับให้ต่ำกว่า 0.85 อย่างมีระยะเผื่อ หากไม่กระทบต่อลักษณะของผลิตภัณฑ์ เช่น กำหนดเป้าหมายในช่วงประมาณ 0.83–0.84 การดำเนินการสามารถทำได้โดยลดปริมาณน้ำที่เติมในสูตร เพิ่มการเคี่ยวเพื่อระเหยน้ำ และควบคุมปริมาณน้ำที่มาจากวัตถุดิบสด
นอกจากนี้ สูตรผลิตภัณฑ์มีการใช้ไข่เป็นส่วนประกอบในสัดส่วนค่อนข้างสูง ซึ่งแม้จะช่วยเพิ่มความข้น
ความมัน และความกลมกล่อมให้แก่น้ำพริก แต่ในอีกด้านหนึ่งไข่เป็นวัตถุดิบที่มีความชื้นและสารอาหารสูง จึงควรศึกษาความเป็นไปได้ในการลดสัดส่วนไข่ หรือเลือกใช้ไข่ที่ผ่านการพาสเจอไรซ์ พร้อมกำหนดขั้นตอนการให้ความร้อนที่เพียงพอและสม่ำเสมอ การทดลองสูตรที่ลดปริมาณไข่ควรทำควบคู่กับการทดสอบด้านประสาทสัมผัส เพื่อให้ผลิตภัณฑ์ยังคงเอกลักษณ์ของรสชาติและเนื้อสัมผัสเดิม
กระบวนการผลิตควรได้รับการพัฒนาจากการควบคุมโดยอาศัยประสบการณ์ของผู้ผลิตไปสู่การกำหนด มาตรฐานการปฏิบัติงานที่สามารถตรวจสอบและทำซ้ำได้ โดยเฉพาะการกำหนดเวลาและอุณหภูมิในการให้ความร้อนของน้ำปลาร้า การผัดสมุนไพร การปรุงส่วนผสม และการเคี่ยวผลิตภัณฑ์ ควรมีการควบคุมอุณหภูมิผลิตภัณฑ์จริงระหว่างการผลิตด้วยเครื่องมือวัดที่เหมาะสม แทนการพิจารณาจากลักษณะการเดือดหรือความรู้สึกของผู้ปฏิบัติงานเพียงอย่างเดียว เนื่องจากการควบคุมเวลาและอุณหภูมิที่สม่ำเสมอจะช่วยลดความแปรปรวนระหว่างรอบการผลิต และเป็นข้อมูลสำคัญสำหรับการพัฒนาระบบประกันคุณภาพในอนาคต
ในส่วนของวัตถุดิบสมุนไพร เช่น กระเทียม หอมแดง ตะไคร้ พริก และใบมะกรูด ควรมีขั้นตอนการคัดเลือก ล้าง และเตรียมวัตถุดิบอย่างถูกสุขลักษณะ รวมทั้งลดน้ำส่วนเกินก่อนนำเข้าสู่กระบวนการผลิต เนื่องจากน้ำที่ติดมากับวัตถุดิบอาจทำให้ค่า aw ของผลิตภัณฑ์เพิ่มขึ้นและทำให้คุณภาพของแต่ละรอบการผลิตไม่สม่ำเสมอ
นอกจากนี้ ควรให้ความสำคัญกับการป้องกัน การปนเปื้อนภายหลังการให้ความร้อน เนื่องจากแม้กระบวนการผัดจะสามารถลดจำนวนจุลินทรีย์ได้ แต่หากผลิตภัณฑ์สัมผัสกับภาชนะ อุปกรณ์ หรือพื้นที่บรรจุที่ไม่สะอาด ก็อาจเกิดการปนเปื้อนซ้ำได้ ดังนั้นควรแยกพื้นที่เตรียมวัตถุดิบดิบออกจากพื้นที่บรรจุผลิตภัณฑ์สุก พร้อมจัดทำขั้นตอนการทำความสะอาดและฆ่าเชื้ออุปกรณ์อย่างเป็นระบบ

3. ด้านการพัฒนาบรรจุภัณฑ์
บรรจุภัณฑ์เป็นอีกปัจจัยหนึ่งที่มีผลต่ออายุการเก็บรักษาของผลิตภัณฑ์โดยตรง ควรเลือกใช้ภาชนะที่มีคุณสมบัติเป็นวัสดุสัมผัสอาหาร สามารถปิดผนึกได้สนิท และเหมาะสมกับกระบวนการให้ความร้อนที่เลือกใช้ โดยเฉพาะผลิตภัณฑ์ที่มีน้ำมันและเครื่องเทศ ซึ่งอาจเกิดการเปลี่ยนแปลงของกลิ่น สี และรสชาติจากปฏิกิริยาออกซิเดชันเมื่อสัมผัสกับอากาศเป็นระยะเวลานาน หากสามารถพัฒนาสูตรให้มีความเป็นกรดและคุณสมบัติด้านความปลอดภัยที่เหมาะสม อาจศึกษาความเป็นไปได้ของการบรรจุขณะร้อนหรือกระบวนการพาสเจอไรซ์ภายหลังบรรจุ แต่กระบวนการดังกล่าวควรได้รับการออกแบบและทวนสอบก่อนนำมาใช้จริง


 

คำสำคัญ
ยืดอายุ  น้ำพริก  
บันทึกโดย
นายวันโชค   มณีเดช  มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

รายละเอียดผู้รับบริการ

ไม่พบข้อมูลผู้รับบริการ




สงวนลิขสิทธิ์ © 2569 กลุ่มส่งเสริมธุรกิจเทคโนโลยีและนวัตกรรม(ธท.) กองส่งเสริมและประสานเพื่อประโยชน์ทางวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม(กปว.)
มีปัญหาแจ้งได้ที่ ekapong at mhesi.go.th