คณะทำงานนำโดย รศ.ดร.ตุลา จูฑะรสก ดร ณัฐพงษ์ นุติพาณิชย์ พร้อมด้วย ผศ.ดร.ทัศวัลย์ คัมภีระพันธุ์, ดร.วรวิทย์ โกสลาทิพย์ และเจ้าหน้าที่คลีนิกเทคโนโลยี มจธ.   ได้ร่วมกันประชุมผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ (Zoom Meeting) เพื่อวิเคราะห์ข้อมูลเชิงลึก และสรุปประเด็นปัญหาสำคัญ ที่พบจากการลงพื้นที่วิสาหกิจชุมชน ส.บุญมีฤทธิ์ เมื่อวันที่ 26 มีนาคมที่ผ่านมา ซึ่งการประชุมในครั้งนี้มุ่งเน้นการนำเอาข้อมูลทางกายภาพ ทั้งขนาดพื้นที่หน้างาน 10 x 10 เมตร และสภาพความเสียหายรุนแรงของระบบโซลาร์เซลล์สูบน้ำ มาจัดสรรงบประมาณปีที่ 2 จำนวนประมาณ 200,900 บาท ให้เกิดความคุ้มค่าและตรงจุดที่สุด พร้อมกันนี้ทีมวิจัยได้กำหนดแนวทางสนับสนุนผู้ประกอบการในการเข้าถึงแหล่งทุนกู้ยืม เพื่อการก่อสร้างสถานประกอบการให้ได้มาตรฐาน อย. และการวางแผนพัฒนาผลิตภัณฑ์แปรรูปชนิดใหม่ เพื่อลดปริมาณความสูญเสียของผลผลิตในห่วงโซ่คุณค่าอย่างยั่งยืน

วัตถุประสงค์:

          1) เพื่อสรุปและวิเคราะห์ข้อมูลจากการลงพื้นที่จริงในกิจกรรมที่ 2 เพื่อกำหนดทิศทางงานปีที่ 2
          2) เพื่อวางแผนการจัดสรรงบประมาณ สำหรับการซ่อมแซมระบบพลังงานและน้ำ ให้กลับมามีประสิทธิภาพในการทำงานเช่นเดิม
          3) เพื่อกำหนดแนวทางการสนับสนุนผู้ประกอบการ ด้านการยื่นขอรับรองมาตรฐาน อย. และการเข้าถึงแหล่งทุน

ผลการดำเนินงาน: ที่ประชุมได้มีการนำข้อมูลจากการสำรวจพื้นที่จริงมาประมวลผล และจัดทำแผนการดำเนินงาน (Action Plan) โดยมีข้อสรุปที่สำคัญในการขับเคลื่อนโครงการปีที่ 2 ดังนี้:

          1) ด้านโครงสร้างพื้นฐานและการจัดการน้ำ: ทีมวิจัยระบุว่าการซ่อมแซมระบบควบคุมและสายไฟโซลาร์เซลล์สูบน้ำทั้ง 3 จุด เป็นงานเร่งด่วนอันดับแรก เนื่องจากถูกสัตว์กัดแทะเสียหายจนระบบน้ำในแปลงเกษตรขัดข้อง โดยทีมงานจะดำเนินการติดตั้งระบบป้องกันสัตว์กัดแทะ ควบคู่ไปกับการเดินสายไฟใหม่ เพื่อให้ระบบกลับมาใช้งานได้ทันต่อความต้องการในช่วงหน้าแล้ง
          2) ด้านการยกระดับสถานประกอบการและแหล่งทุน: จากมติที่ให้ย้ายจุดก่อสร้างสถานประกอบการไปบริเวณหลังพาราโบลาโดม (พื้นที่ 10x 10 เมตร) ทีมวิจัยจะเร่งจัดทำร่างแบบแปลน และการแบ่งโซน (Zoning) ตามมาตรฐาน อย. เพื่อให้ผู้ประกอบการนำไปใช้เป็นเอกสารสำคัญ ในการยื่นขอสินเชื่อดอกเบี้ยต่ำจากธนาคาร (เช่น ธกส.) หรือโครงการสนับสนุนจากภาครัฐ สำหรับการก่อสร้างอาคารมาตรฐาน เนื่องจากงบประมาณโครงการมีจำกัด
          3) ด้านการพัฒนาผลิตภัณฑ์และลดการสูญเสีย: มุ่งเน้นการพัฒนาผลิตภัณฑ์ "มะยงชิดสกัดเย็น" (Cold Pressed) เพื่อแก้ปัญหาผลผลิตเสียเปล่าที่มีสูงถึง 6 ตัน หรือร้อยละ 10 ในปีนี้ โดยทีมงานจะเข้าไปปรับปรุงกระบวนการผลิต (Process) ให้ถูกสุขลักษณะ โดยเฉพาะระบบการล้างและการแช่แข็ง (Freezing) ทันทีหลังบรรจุ เพื่อให้ผลิตภัณฑ์มีคุณภาพสม่ำเสมอและปลอดภัยตามมาตรฐานสากล นอกจากนั้นยังมีแผนในการมุ่งเน้นการพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ จากผลผลิตทางการเกษตรของวิสาหกิจชุมชน และแก้ไขปัญหาในกระบวนการผลิตตลอดปีที่ 2 เพื่อเตรียมความพร้อมสำหรับการจัดตั้งโรงงานมาตรฐานในปีกิจกรรมที่ 3 ซึ่งจะส่งผลให้วิสาหกิจชุมชนสามารถขอรับรอง อย. และจัดจำหน่ายสินค้าได้อย่างเป็นทางการ เพื่อสร้างรายได้หมุนเวียนกลับสู่กลุ่มผ่านการตลอดออนไลน์ ได้อย่างมั่นคงและยั่งยืน
          4) ด้านนโยบายและเครือข่าย: เตรียมความพร้อมในการบูรณาการงานร่วมกับภาครัฐ ตามโครงการน้อมนำพระราชดำริ ซึ่งจะมีการประชุมใหญ่ในวันที่ 3 เมษายน เพื่อยกระดับวิสาหกิจฯ ให้เป็นศูนย์เรียนรู้และแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตรของอำเภอหนองปรือ

          คณะผู้ดำเนินงานนำโดย ผศ.ดร.ทัศวัลย์ คัมภีระพันธุ์ จากคลินิกเทคโนโลยี มจธ. พร้อมด้วย ดร.วรวิทย์ โกสลาทิพย์ ได้เดินทางลงพื้นที่ ณ วิสาหกิจชุมชนสวนเกษตร ส.บุญมีฤทธิ์ อำเภอหนองปรือ จังหวัดกาญจนบุรี เมื่อวันที่ 26 มีนาคม 2569 เพื่อปฏิบัติงานเชิงลึกร่วมกับคุณสไลดา วันทอง และทีมงานวิสาหกิจชุมชน การลงพื้นที่ครั้งนี้มุ่งเน้นการติดตามผลการดำเนินงาน และร่วมวิเคราะห์สภาพปัญหาจริง เพื่อวางแผนยุทธศาสตร์ในปีที่ 2 โดยทีมวิจัยได้ทำการสำรวจพื้นที่อย่างละเอียด เพื่อหาข้อสรุปเกี่ยวกับการเปลี่ยนจุดก่อสร้างสถานประกอบการแปรรูปแห่งใหม่ ในบริเวณใกล้เคียง ให้มีความเหมาะสมตามเส้นทางการผลิต (Workflow) โดยได้ดำเนินการวัดขนาดพื้นที่หน้างานจริง เพื่อเตรียมความพร้อมในการจัดทำร่างแบบแปลนสถานประกอบการให้เป็นไปตามเกณฑ์มาตรฐาน อย. ซึ่งนอกจากนี้ ยังได้ร่วมทดลองเทคนิคการแปรรูปมะยงชิดสกัดเย็น เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มและลดปริมาณความสูญเสียของผลผลิต รวมถึงการตรวจสอบสภาพความเสียหายของระบบโซลาร์เซลล์สูบน้ำ ที่ถูกสัตว์กัดแทะจนส่งผลกระทบต่อระบบการกระจายน้ำในแปลงเกษตร  เพื่อหาแนวทางซ่อมแซมและติดตั้งระบบป้องกันความเสียหายถาวรในระยะถัดไป

วัตถุประสงค์:
          1) เพื่อดำเนินการวัดขนาด และสำรวจพื้นที่หน้างานจริง สำหรับออกแบบสถานประกอบการแปรรูปให้เป็นไปตามมาตรฐาน อย.
          2) เพื่อทดลองเทคนิคการแปรรูปมะยงชิดด้วยระบบสกัดเย็น (Cold Pressed) เพื่อลดการสูญเสียผลผลิตและสร้างมูลค่าเพิ่ม
          3) เพื่อประเมินสภาพความเสียหายของระบบโซลาร์เซลล์ และระบบควบคุมการจ่ายน้ำ สำหรับการวางแผนซ่อมแซมในลำดับถัดไป

ผลการดำเนินงาน:จากการลงพื้นที่ปฏิบัติงานเชิงลึกร่วมกับผู้ประกอบการ ทีมวิจัยได้ข้อสรุปสำคัญที่เป็นแนวทางในการดำเนินงานระยะที่ 2 ของโครงการ ดังนี้:
          1) การจัดการแผนผังและโครงสร้างพื้นฐาน:ทีมวิจัยและผู้ประกอบการได้เห็นพ้องในการปรับเปลี่ยนจุดก่อสร้างสถานประกอบการแปรรูปจากแผนเดิม มาเป็นบริเวณ พื้นที่ว่างด้านหลังพาราโบลาโดม เนื่องจากมีความเหมาะสมในการจัดเส้นทางการลำเลียงวัตถุดิบ (Workflow) และการบริหารจัดการพื้นที่ได้ดีกว่าเดิม โดยจากการวัดขนาดพื้นที่หน้างานจริงพบว่ามีพื้นที่ใช้สอยประมาณ 10x 10 เมตร ซึ่งทีมงานจะนำข้อมูลนี้ไปจัดทำร่างแบบแปลนการแบ่งโซน (Zoning) ให้ถูกต้องตามมาตรฐาน อย. เพื่อใช้เป็นเอกสารสำคัญในการยื่นขออนุมัติสถานประกอบการ และใช้ประกอบโครงการยื่นขอสินเชื่อดอกเบี้ยต่ำ จากธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธกส.) สำหรับการลงทุนก่อสร้างอาคารในลำดับถัดไป เนื่องจากงบประมาณโครงการมีจำกัด
          2) การพัฒนาผลิตภัณฑ์เพื่อลดความสูญเสีย (Waste Reduction): ทีมวิจัยได้ทดลองเทคนิคการแปรรูปมะยงชิดโดยใช้เครื่องสกัดน้ำผลไม้เพื่อพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ "มะยงชิดในน้ำมะยงชิด" (Cold Pressed) เพื่อใช้ทดแทนการใช้น้ำเชื่อมในบรรจุภัณฑ์แบบเดิม กิจกรรมนี้มุ่งเน้นการแก้ปัญหาการสูญเสียผลผลิตมะยงชิดที่เหลือจากการคัดเกรด ซึ่งในปีนี้พบความเสียหายจากการแปรรูปไม่ทันถึง 6 ตัน หรือคิดเป็นร้อยละ 10 ของผลผลิตทั้งหมด ผลการทดสอบเบื้องต้นพบว่าช่วยยกระดับรสชาติให้มีความโดดเด่น ลดความหวานที่มากเกินไป และสร้างอัตลักษณ์ใหม่ให้แก่แบรนด์ โดยทีมงานได้ให้คำแนะนำเพิ่มเติมด้านสุขลักษณะ และการใช้ระบบน้ำสะอาด (RO) ในกระบวนการผลิตเพื่อความปลอดภัยของผู้บริโภค
          3) การประเมินและซ่อมแซมระบบพลังงาน: จากการลงสำรวจระบบโซลาร์เซลล์สูบน้ำที่ติดตั้งไว้เดิมทั้ง 3 จุด พบความเสียหายรุนแรงบริเวณแผงควบคุมและสายไฟซึ่งถูกสัตว์กัดแทะ (หนู) จนระบบไม่สามารถจ่ายน้ำเข้าสู่แปลงเกษตรได้ ทีมวิจัยได้รวบรวมข้อมูลทางเทคนิคของแผงเดิมซึ่งเป็นระบบ 320 วัตต์ จำนวน 16 แผง (รวมกำลังผลิตประมาณ 5kW) เพื่อนำมาวางแผนการเดินสายไฟใหม่ และติดตั้งระบบป้องกันสัตว์กัดแทะให้มีความมั่นคงถาวร เพื่อให้ระบบน้ำกลับมาใช้งานได้ทันต่อความต้องการในช่วงหน้าแล้ง ซึ่งเป็นประเด็นเร่งด่วนของผู้ประกอบการในขณะนี้

          หัวหน้าโครงการ (รศ.ดร.ตุลา จูฑะรสก) พร้อมด้วยผู้ร่วมโครงการ (ดร.ณัฐพงษ์ นุติพาณิชย์) ได้ร่วมกับคลินิกเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (โดย ดร วรวิทย์ ดกศลาทิพย์  ผศ.ดร.ทัศวัลย์ คัมภีระพันธุ์ และเจ้าหน้าที่คลินิกเทคโนโลยี มจธ.) ได้หารือร่วมกัน เพื่อพิจารณาปรับรายละเอียดกิจกรรม และงบประมาณในข้อเสนอโครงการปีที่ 2 โดยมีการปรับงบประมาณจากเดิมที่เสนอไว้ ให้คงเหลือที่จำนวน 200,900 บาท เพื่อให้สอดคล้องกับการพิจารณาของคณะกรรมการ ซึ่งการหารือในครั้งนี้ มุ่งเน้นการแก้ไขปัญหาเชิงโครงสร้างของวิสาหกิจชุมชน ส.บุญมีฤทธิ์ โดยเฉพาะการเตรียมความพร้อมด้านสถานที่ผลิต เพื่อให้ได้มาตรฐานตามเกณฑ์ของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) และการเพิ่มประสิทธิภาพระบบจ่ายน้ำในพื้นที่วิสาหกิจชุมชน

 วัตถุประสงค์:
          1) เพื่อปรับแผนการดำเนินงานและกิจกรรมปีที่ 2 ให้สอดคล้องกับงบประมาณที่ได้รับการอนุมัติ (290,000 บาท)
          2) เพื่อกำหนดแนวทางการจัดทำร่างแบบแปลนสถานประกอบการ (Zoning) ให้ถูกต้องตามหลักเกณฑ์ อย. สำหรับการแปรรูปผลไม้และสมุนไพรอบแห้ง
          3) เพื่อวางแผนปรับปรุงระบบควบคุมการจ่ายน้ำอัตโนมัติ (Smart Water Management) ในจุดที่ชำรุดเสียหาย
          4) เพื่อขยายขอบเขตการดำเนินงานและผลกระทบสู่เครือข่ายชุมชนภายนอก (Resource Sharing) ตามข้อเสนอแนะของคณะกรรมการ

ผลการดำเนินงาน: จากการประชุมหารือร่วมกัน ทีมวิจัยได้ข้อสรุปในการปรับเปลี่ยนจุดเน้นของโครงการในปีที่ 2 โดยมุ่งเน้นไปที่ 3 ประเด็นหลัก คือ:
          1) การยกระดับสถานประกอบการสู่มาตรฐาน อย.: ทีมวิจัยมีความเห็นที่จะดำเนินการจัดทำร่างแบบแปลนสถานที่ผลิต (Floor Plan) ที่มีการแยกโซน (Zoning) ระหว่างการผลิตขนม/ผลไม้อบแห้ง และสมุนไพรอบแห้งให้ชัดเจน โดยจะมีการประสานงานเชิงรุกร่วมกับสำนักงานสาธารณสุขจังหวัด (สสจ.) สุพรรณบุรี เพื่อขอคำปรึกษาด้านการวางผังก่อนการปรับปรุงพื้นที่จริง เพื่อให้วิสาหกิจฯ สามารถยื่นขอรับรองมาตรฐานสถานประกอบการได้อย่างถูกต้องในอนาคต
          2) การเพิ่มประสิทธิภาพระบบน้ำอัจฉริยะ: ในส่วนของระบบน้ำ จะมุ่งเน้นการซ่อมแซมและปรับปรุงแผงควบคุมการจ่ายน้ำ และโซลินอยด์วาล์ว (Solenoid Valve) ที่ชำรุด เพื่อให้ระบบสามารถกลับมาใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด ในการควบคุมความชื้นและการใช้น้ำอย่างแม่นยำ
          3) การสร้างการมีส่วนร่วมและแบ่งปันทรัพยากร:ทีมงานได้วางแผนที่จะขยายกลุ่มเป้าหมายไปยังเกษตรกรเครือข่ายภายนอก (เช่น กลุ่ม Young Smart Farmer และโรงเรียนในพื้นที่) เพื่อให้เข้ามาเรียนรู้และใช้ประโยชน์จากเครื่องมือเทคโนโลยี (เช่น ตู้อบลมร้อน) ร่วมกับวิสาหกิจฯ (Resource Sharing) เพื่อสร้างผลกระทบเชิงบวกในวงกว้าง และลดปัญหาความขัดแย้งในชุมชน

          นอกจากนี้ ทีมวิจัยยังได้ปรับลดตัวชี้วัด (KPI) ด้านจำนวนเทคโนโลยีลงเหลือ 1 ระบบ (ระบบน้ำ) เพื่อเพิ่มความชัดเจนให้กับผลผลิตด้าน "แผนผังสถานประกอบการที่ได้มาตรฐาน" ซึ่งจะเป็นรากฐานสำคัญสู่ความยั่งยืนของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนในระยะยาว