เทคโนโลยีพร้อมถ่ายทอด
1. การปรับสูตรและการควบคุมความชื้น
แนะนำให้พิจารณาสูตรโดยคำนึงถึงความสามารถในการขึ้นรูป ความคงตัวของก้อน และความปลอดภัยของวัตถุดิบ โดยเฉพาะผลิตภัณฑ์ที่นำไปใช้ในบริเวณเก็บอาหาร วัตถุดิบและสารประสานควรทราบแหล่งที่มาและส่วนประกอบอย่างชัดเจน ข้อมูลล่าสุดจากชุมชนระบุว่าผงประสานธูปที่ใช้อยู่ไม่มีฉลากระบุส่วนประกอบ จึงยังไม่สามารถยืนยันองค์ประกอบหรือความเหมาะสมด้านความปลอดภัยได้
แนะนำให้ควบคุมความชื้นตั้งแต่หลังการเผาและบดถ่าน หากสามารถทำได้ควรขึ้นรูปต่อเนื่องหลังเตรียมผงถ่าน หากจำเป็นต้องเก็บ ให้ใช้ภาชนะปิด แห้ง สะอาด และหลีกเลี่ยงความชื้น กลิ่นปนเปื้อน แสงแดด และความร้อนโดยตรง
2. การขึ้นรูปผลิตภัณฑ์
ให้ปรับสัดส่วนสารประสานและปริมาณน้ำอย่างเป็นระบบทีละปัจจัย พร้อมบันทึกสูตร น้ำหนัก ขนาดก้อน ความง่ายในการถอดแบบ และความเสียหายหลังทำให้แห้ง เพื่อให้เปรียบเทียบและเลือกสูตรที่เหมาะสมได้อย่างเป็นระบบ
ทั้งนี้ ในการลงพื้นที่สาธิตการขึ้นรูปผลิตภัณฑ์ได้แนะนำสูตรส่วนผสมสำหรับการขึ้นรูปผลิตภัณฑ์ให้แก่ชุมชน จำนวน 4 สูตร
ตารางสูตรส่วนผสมถ่านดูดกลิ่นที่ผู้เชี่ยวชาญแนะนำสำหรับการขึ้นรูป
|
สูตรที่ 1 |
สูตรที่ 2 |
สูตรที่ 3 |
สูตรที่ 4 |
|
ส่วนผสม 1. ผงถ่าน 10 ส่วน 2. ผงประสานธูป 1 ส่วน 3. กาวลาเท็กซ์ 1 ส่วน 4.น้ำ 5 ส่วน |
ส่วนผสม 1. ผงถ่าน 10 ส่วน 2. ผงประสานธูป 1 ส่วน 3.ปูนปลาสเตอร์ ½ส่วน 4. กาวใส ½ส่วน 5.น้ำ 5 ส่วน |
ส่วนผสม 1. ผงถ่าน 10 ส่วน 2.ปูนปลาสเตอร์ 1 ส่วน 3. กาวลาเท็กซ์ 1 ส่วน 4.น้ำ 5 ส่วน |
ส่วนผสม 1. ผงถ่าน 10 ส่วน 2.ปูนปลาสเตอร์ 1 ส่วน 3. กาวใส 1 ส่วน 4.น้ำ 5 ส่วน |
เทคนิคการขึ้นรูปผลิตภัณฑ์
(1) ค่อย ๆ นวด เพื่อให้ส่วนผสมที่เป็นของแข็งและของเหลวเป็นเนื้อเดียวกันให้มากที่สุด (สังเกตส่วนผสมจะมีเนื้อเนียนและมีความวาว)
(2) ทาผงถ่านในแม่พิมพ์เพื่อช่วยให้แกะผลิตภัณฑ์ออกจากแม่พิมพ์ได้ง่าย
(3) นำส่วนผสมที่เข้ากันแล้วใส่ลงไปให้เต็มแม่พิมพ์และกดส่วนผสมให้แน่น ทิ้งไว้ประมาณ 3 – 5 นาที เพื่อให้เซ็ตตัว
(4) แกะผลิตภัณฑ์ออกจากแม่พิมพ์ วางผึ่งบนตะแกรง
(5) นำผลิตภัณฑ์ไปอบแห้งในตู้อบอุณหภูมิ 80 ๐C เป็นเวลา 8 ชั่วโมง
3. การประเมินประสิทธิภาพและการเตรียมขอมาตรฐาน
ชุมชนมีข้อกังวลว่าการปรับสูตรอาจกระทบประสิทธิภาพการดูดซับ จึงควรเก็บผลของสูตรเดิมไว้เป็นค่าฐานและเปรียบเทียบกับสูตรปรับปรุงภายใต้เงื่อนไขเดียวกัน การทดสอบด้วยไอโอดีนที่ชุมชนใช้อยู่สามารถเก็บเป็นข้อมูลเปรียบเทียบเบื้องต้นได้ ส่วนการกล่าวอ้างประสิทธิภาพของผลิตภัณฑ์ควรมีผลทดสอบที่สอดคล้องกับการใช้งานจริงรองรับ
สำหรับการขอมาตรฐาน ควรตรวจสอบข้อกำหนดของมาตรฐานเป้าหมายก่อนกำหนดรายการตรวจวิเคราะห์ ทั้งนี้ เอกสารที่ได้รับยังไม่มีรายละเอียดเกณฑ์มาตรฐานเฉพาะสำหรับถ่านดูดกลิ่น จึงควรตรวจสอบกับหน่วยงานรับรองก่อนยื่นจริง
4. การใช้งานผลิตภัณฑ์ในตู้เย็น
ผลการทดลองภายหลังการให้คำปรึกษาพบว่า สูตรที่ใช้ผงประสานธูป (สูตรเดิมของชุมชน) เกิดเชื้อรา
สีขาวเมื่อวางในตู้เย็นที่ไม่ได้เสียบไฟ โดยเริ่มพบประมาณวันที่ 5–6 ขณะที่ตู้เย็นที่เสียบไฟและใช้งานตามปกติไม่พบเชื้อราบนก้อนถ่าน
ผลดังกล่าวไม่ควรตีความทันทีว่าผลิตภัณฑ์ไม่สามารถใช้ในตู้เย็นได้ เนื่องจากตู้เย็นที่ถอดปลั๊กแต่ยังมีน้ำหรือความชื้นภายในและปิดประตูไว้ เป็นพื้นที่ปิดที่มีการระบายอากาศต่ำและมีโอกาสสะสมความชื้น จึงแตกต่างจากสภาวะการใช้งานตู้เย็นตามปกติ และเป็นสภาวะที่ไม่แนะนำสำหรับการเก็บผลิตภัณฑ์เป็นเวลานาน
ผลิตภัณฑ์มีวัตถุประสงค์เพื่อดูดซับกลิ่น ไม่ควรสื่อสารหรือกล่าวอ้างว่าสามารถป้องกันเชื้อรา เว้นแต่จะมีผลการทดสอบเฉพาะรองรับ