รายละเอียดโครงการ
ชื่อโครงการ : การพัฒนาผลิตภัณฑ์ขนมปังและเค้กปราศจากกลูเตนและไขมันทรานส์จากแป้งข้าวหอมมะลิโดบกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชน : กรณีศึกษา กลุ่มพัฒนาบทบาทสตรีตำบลเทพรักษา อำเภอสังขะ จังหวัดสุรินทร์
คลินิกเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน วิทยาเขตสุรินทร์
ปีงบประมาณ : 2559 สถานะโครงการ :   โครงการที่ได้รับอนุมัติ
ประเภทกิจกรรม : วิจัยและพัฒนาต่อยอด
วัตถุประสงค์ :
(โดยย่อ)  
1. เพื่อคัดเลือกสูตรมาตรฐานในการผลิตขนมปังหวานและเค้กชิฟฟอน
2. เพื่อศึกษาการใช้สารยึดเกาะในการผลิตขนมปังหวานและเค้กชิฟฟอนปราศจากกลูเตนและไขมันทรานส์
3. เพื่อถ่ายทอดเทคโนโลยีสู่การดำเนินการเชิงพาณิชย์
E-mail : ส่งเมล์ไปยังผู้รับผิดชอบโครงการ chancherd@hotmail.com, th_prateep@hotmail.com, dungrmut@hotmail.com, ie_ed@hotmail.com
กลุ่มเป้าหมาย
1. กลุมแม่บ้าน / เกษตรกร จำนวน 20 คน
จำนวนครั้ง : 1  (ของการดำเนินการ)
เริ่มดำเนินโครงการ : 1 กุมภาพันธ์ 2559 [01/02/2559]
สิ้นสุดโครงการ : 30 กันยายน 2559 [30/09/2559]
คลัสเตอร์ : อาหาร
KPI : 1. ผลงานวิจัยและพัฒนาต่อยอดเทคโนโลยีแล้วเสร็จตามแผน (ภายในปีงบประมาณ)
2. จำนวนผู้รับการถ่ายทอดเทคโนโลยี 20 คน
3. ร้อยละผู้รับการถ่ายทอดเทคโนโลยีมีความพึงพอใจผลงานฯ 75%
พื้นที่ดำเนินการ : สุรินทร์
รายชื่อผู้สนใจที่ลงทะเบียนออนไลน์
แผนการดำเนินงาน
กิจกรรม ม.ค. ก.พ. มี.ค. เม.ย. พ.ค. มิ.ย. ก.ค. ส.ค. ก.ย. ต.ค. พ.ย. ธ.ค.
1.ทดลองทำแป้งข้าวหอมมะลิ
[1/1/2559- 29/2/2559]
เริ่ม : 1/1/2559 , สิ้นสุด : 29/2/2559
2.คัดเลือกสูตรการผลิตแป้งขนม
[1/2/2559- 31/3/2559]
เริ่ม : 1/2/2559 , สิ้นสุด : 31/3/2559
3.ศึกาาการผลิตขนมจากแป้งข้าวหอมมะลิโดยสารยึดเกาะ
[1/3/2559- 30/4/2559]
เริ่ม : 1/3/2559 , สิ้นสุด : 30/4/2559
4.อบรมและศึกาาการผลิตแป้งให้แก่กลุ่ม
[1/4/2559- 30/6/2559]
เริ่ม : 1/4/2559 , สิ้นสุด : 30/6/2559
5.การทดสอบการยอมรับของผู้บริโภค
[1/6/2559- 30/6/2559]
เริ่ม : 1/6/2559 , สิ้นสุด : 30/6/2559
6.ออกแบบบรรจุภัณฑ์และคำนวฯต้นทุนผลิต
[1/6/2559- 31/7/2559]
เริ่ม : 1/6/2559 , สิ้นสุด : 31/7/2559
7.ศึกษาอายุการเก็บรักษา
[1/7/2559- 30/9/2559]
เริ่ม : 1/7/2559 , สิ้นสุด : 30/9/2559
8.สรุปทำรายงาน
[1/9/2559- 30/9/2559]
เริ่ม : 1/9/2559 , สิ้นสุด : 30/9/2559
รายงานความก้าหน้า ครั้งที่ 1
รายงานความก้าหน้า ครั้งที่ 2
รายงานความก้าหน้า ครั้งที่ 3
วันที่รายงาน 1/7/2559
กลุ่มเป้าหมาย
กลุ่มพัฒนาบทบาทสตรีตำบลเทพรักษา อำเภอสังขะ จังหวัดสุรินทร์
พื้นที่ดำเนินการ
อำเภอสังขะ จังหวัดสุรินทร์
ผลการดำเนินงาน
รายงานความก้าวหน้าไตรมาสที่ 3
(เมษายน ถึง มิถุนายน 2559)
โครงการการพัฒนาผลิตภัณฑ์ขนมปังและเค้กปราศจากกลูเตนและไขมันทรานส์จากแป้งข้าวหอมมะลิโดยกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชน :
กรณีศึกษา กลุ่มพัฒนาบทบาทสตรีตำบลเทพรักษา อำเภอสังขะจังหวัดสุรินทร์

การทดลองในห้องปฏิบัติการ
1. การทำแป้งจากข้าวหอมมะลิ โดยศึกษาดังนี้
1.1 ข้าวหอมมะลิ 3 ชนิด ได้แก่ ข้าวหอมมะลินิล ข้าวหอมมะลิแดง และปลายข้าวหอมมะลิขาว
1.2 กรรมวิธีการโม่แป้ง 3 วิธี ได้แก่ การโม่เปียก โม่แห้ง และโม่ผสม (ปลายข้าวหอมมะลิขาว) และกรรมวิธีการโม่แป้ง 2 วิธี ได้แก่ โม่แห้ง และโม่ผสม (ข้าวหอมมะลินิล และข้าวหอมมะลิแดง)
พบว่า การโม่เปียก แป้งมีคุณภาพดีที่สุด รองลงมา คือ โม่ผสม และโม่แห้ง ตามลำดับ

2. การศึกษาการผลิตขนมปังและเค้กจากแป้งข้าวหอมมะลิโดยใช้สารยึดเกาะ
2.1 การทำขนมปังหวานจากแป้งข้าวหอมมะลิ
ทดลองใช้แซนแทนกัม และกัวร์กัมเป็นสารยึดเกาะเปรียบเทียบการใช้แป้งสาลีล้วน ตามสูตรในตารางที่ 1

ตารางที่ 1 ส่วนผสมขนมปังหวานหวานจากแป้งข้าวหอมมะลิ โดยใช้สารยึดเกาะ

ส่วนผสม (% Baker) A B C D E F G
แป้งขนมปัง 100 - - - - - -
แป้งข้าวหอมมะลิ - 100 100 100 100 100 100
Xanthan gum - 1 2 - - - -
Gua gum - - - 1 2 2 2
Pectin - - - - - 1 1
น้ำตาลทราย 10 10 10 10 10 10 10
เกลือ 1 1 1 1 1 1 1
ยีสต์ 1.5 1.5 1.5 1.5 1.5 1.5 1.5
นมผง 5 5 5 5 5 5 5
ไข่ไก่ 10 10 10 10 10 10 10
น้ำ 50 50 50 50 50 50 50
น้ำมันพืช 15 15 15 15 15 15 15
Whey protein - - 6 - 6 - 6



วิธีทำขนมปังหวาน
1. นำ ส่วนผสมของ CMC, Gua gum และ Xanthan gum ใส่ลงในอ่างตีผสม พร้อมน้ำส่วนหนึ่ง เพื่อทำการตีสารให้แตกตัว จากนั้น ใส่ไข่ ลงไปตีในอ่างผสมให้เข้ากัน ของแต่ละสูตร
2. ใส่ น้ำตาล เกลือ และ น้ำมันตามลงไปในอ่างตีผสม สังเกตดู ให้เป็นเนื้อเดียวกัน
3. นำแป้งข้าวหอมมะลิ (แป้งสาลี) ยีสต์ นมผง ใส่ลงไปในอ่างผสม
4. ค่อย ๆ เติมน้ำที่เหลือลงไป
5. สังเกตดู ให้เนื้อแป้งขนมปัง ออกเป็นเนื้อเหลวๆ และเนียนแล้วค่อยนำออกจากอ่างตีผสม
6. หมักก้อนโดในตู้หมัก ประมาณ 45 นาที หรือสังเกตดู จนกระทั่งโดขึ้นเป็น 2 เท่าตัว นำออกมานวดไล่อากาศ
7. ตัดก้อนโดในตู้หมัก 400 กรัม ใส่ลงในพิมพ์ขนมปังที่ทาเนยขาวบางๆ ต่อพิมพ์
8. ทำการหมักโด ประมาณ 45 นาที จนเกือบโดขึ้นเกือบเต็มพิมพ์
9. นำเข้าตู้อบที่อุณหภูมิ 180 องศาเซลเซียล ประมาณ 30 – 40 นาที จนขนมปังสุกเหลือง นำออกจากเตา
10. นำขนมปังออกจากพิมพ์ พักให้เย็นบนตะแกรง
11. นำขนมปังใส่บรรจุภัณฑ์ ปิดให้สนิท
12. ทำการวิเคราะห์ทางประสาทสัมผัส ทดสอบชิม ทางด้านสี กลิ่น รสชาติ เนื้อสัมผัส และความชอบโดยรวม โดยวิธี 9-Point- Hedonic Scaling test ทำการประเมินโดยผู้ชิมไม่ผ่านการฝึกฝน จำนวน 30 คน เพื่อคัดเลือกสูตรที่ดีที่สุด 1 = ไม่ชอบมากที่สุด 5 = เฉยๆ และ 9 = ชอบมากที่สุด

ตารางที่ 2 ผลการประเมินทางประสาทสัมผัสขนมปังหวานจากแป้งข้าวหอมมะลิ

สิ่งที่ทดลอง สี กลิ่น รสชาติ เนื้อสัมผัส ความชอบโดยรวม
A 6.36±1.42 5.90±1.39 5.50±2.14 5.56±2.11 5.50±2.01
B 5.40±1.67 4.53±1.16 3.96±1.40 3.96±1.51 4.23±1.38
C 5.43±1.40 4.73±1.04 4.40±1.30 4.23±1.35 4.46±1.40
D 5.53±1.35 4.70±1.14 4.13±1.47 4.00±1.50 4.03±1.54
E 5.23±1.30 4.80±1.12 4.26±1.38 4.10±1.49 4.33±1.49
F 5.46±1.27 4.70±1.20 4.13±1.25 3.93±1.25 4.20±1.34
G 6.00±1.62 4.30±1.20 3.93±1.43 3.93±1.28 4.00±1.28

พบว่า ผลิตภัณฑ์ขนมปังหวานจากข้าวหอมมะลิ ทุกสูตรมีคะแนนความชอบด้านสี กลิ่น รสชาติ เนื้อสัมผัส และความชอบโดยรวม ไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญที่สุด (p  0.05) มีคะแนนอยู่ระหว่าง 3.93 – 6.36 ซึ่งอยู่ในช่วงไม่ชอบเล็กน้อยถึงชอบเล็กน้อย จึงทำการปรับปรุงสูตรและวิธีการทำ เพื่อให้ได้ผลิตภัณฑ์ที่ได้รับความชอบมากขึ้น ตามตารางที่ 3



ตารางที่ 3 ส่วนผสมขนมปังหวานหวานจากแป้งข้าวหอมมะลิ สูตรปรับปรุง
ส่วนผสม (% Baker) สูตร 1 สูตร 2 สูตร 3 สูตร 4
แป้งข้าวหอมมะลิ 70 80 70 80
แป้งมันสำปะหลัง 30 20 30 20
Xanthan gum 2 2 4 4
น้ำตาลทราย 15 15 15 15
เกลือ 1 1 1 1
ยีสต์ 2 2 2 2
นมผง 5 5 5 5
ไข่ไก่ 10 10 10 10
น้ำ 75 75 75 75
น้ำมันพืช 15 15 15 15

วิธีทำขนมปังหวาน
1. ใส่ Gua gum หรือ Xanthan gum ลงในอ่างผสม พร้อมน้ำส่วนหนึ่ง ทำการตีด้วยใบพาย ให้สาร Gum ละลาย จากนั้น ใส่ไข่ ลงไปตีในอ่างผสมให้เข้ากัน
2. ใส่ น้ำตาล เกลือ และ น้ำมันตามลงไปในอ่างตีผสม ให้เป็นเนื้อเดียวกัน
3. นำแป้งข้าวหอมมะลิ ที่มียีสต์ นมผง ผสมให้เข้ากันแล้ว ใส่ลงไปในอ่างผสม ค่อย ๆ เติมน้ำที่เหลือลงไป สลับกับแป้ง
4. ตีให้เนื้อแป้งขนมปังมีลักษณะเนียน เป็นของเหลวข้น คล้ายเค้ก (Batter)
5. ตักใส่ลงในพิมพ์ขนมปังที่ทาเนยขาวบางๆ 400 กรัม ต่อ พิมพ์
6. ทำการหมักโด ประมาณ 45 นาที จนเกือบโดขึ้นเกือบเต็มพิมพ์
7. นำเข้าตู้อบที่อุณหภูมิ 180 องศาเซลเซียล ประมาณ 30 – 40 นาที จนขนมปังสุกเหลือง นำออกจากเตา
8. นำขนมปังออกจากพิมพ์ พักให้เย็นบนตะแกรง
9. นำขนมปังใส่บรรจุภัณฑ์ ปิดให้สนิท

ตารางที่ 4 ผลการประเมินทางประสาทสัมผัสขนมปังหวานจากแป้งข้าวหอมมะลิ (สูตรปรับปรุง)

สิ่งที่ทดลอง สี กลิ่น รสชาติ เนื้อสัมผัส ความชอบโดยรวม
A 7.26±0.98 6.53±1.35 6.70±1.20 6.53±1.22 6.73±1.11
B 7.26±1.08 6.63±1.47 6.83±1.20 6.80±1.18 6.86±1.19
C 7.40±1.03 6.63±1.32 6.70±1.26 6.53±1.10 6.63±1.15
D 7.13±1.07 6.56±1.00 6.53±1.00 6.50±1.10 6.56±1.00

จากตารางที่ 4 พบว่า ผลิตภัณฑ์ขนมปังหวานจากข้าวหอมมะลิ ทุกสูตรมีคะแนนความชอบด้านสี กลิ่น รสชาติ เนื้อสัมผัส และความชอบโดยรวม ไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญที่สุด (p  0.05) มีคะแนนอยู่ระหว่าง 6.50 – 7.40 ซึ่งอยู่ในช่วงชอบปานกลาง

2.1 การทำเค้กชิฟฟอนจากแป้งข้าวหอมมะลิ
-ทดลองทำเค้กชิฟฟอน โดยมีสาร CMC, Gua gum หรือ Xanthan gum เป็นสารยึดเกาะ

ตารางที่ 5 ส่วนผสมเค้กชิฟฟอนจากแป้งข้าวหอมมะลิ
ส่วนที่ 1 สูตรที่ 1 2 3 4 5 6 7 8
แป้งข้าวหอมมะลิ - 300 g 300 g 300 g 300 g 300 g 300 g 300 g
แป้งสาลี 300 g - - - - - - -
Gua gum - - 6 g 1.2 g - - - -
Xanthan gum - - - - 6 g 1.2 g - -
CMC - - - - - - 1.5 g 4.5 g
ผงฟู 10.8 g 10.8 g 10.8 g 10.8 g 10.8 g 10.8 g 10.8 g 10.8 g
น้ำตาลทรายป่น 210 g 210 g 210 g 210 g 210 g 210 g 210 g 210 g
เกลือ 3.6 g 3.6 g 3.6 g 3.6 g 3.6 g 3.6 g 3.6 g 3.6 g
นมสด 99.6 g 99.6 g 99.6 g 99.6 g 99.6 g 99.6 g 99.6 g 99.6 g
น้ำ 132 g 132 g 132 g 132 g 132 g 132 g 132 g 132 g
น้ำมันพืช 120 g 120 g 120 g 120 g 120 g 120 g 120 g 120 g
ไข่แดง 153 g 153 g 153 g 153 g 153 g 153 g 153 g 153 g
วานิลลา 1.5 g 1.5 g 1.5 g 1.5 g 1.5 g 1.5 g 1.5 g 1.5 g
ส่วนที่ 2
ไข่ขาว 180 g 180 g 180 g 180 g 180 g 180 g 180 g 180 g
ครีมออฟทาทาร์ 3.6 g 3.6 g 3.6 g 3.6 g 3.6 g 3.6 g 3.6 g 3.6 g
น้ำตาลทรายป่น 180 g 180 g 180 g 180 g 180 g 180 g 180 g 180 g

วิธีการทำขนมเค้กชิฟฟอนจากแป้งข้าวหอมมะลิ
ส่วนผสมที่ 1
ตีส่วนผสมของ สาร Gua gum, Xanthan gum หรือ CMC และน้ำส่วนหนึ่งเข้าด้วยกันก่อน เพื่อให้สารละลายในน้ำ ตีไข่แดง น้ำมันพืช เข้าเป็นเนื้อเดียวกัน ผสมเกลือ น้ำตาลทรายป่น ใส่ลงไปในอ่าง ผสมแป้งข้าวหอมมะลิ (แป้งเค้ก) ผงฟู วาลิลา เข้าด้วยกัน ใส่ลงในอ่างตีผสม สลับกับน้ำ และนมสด จนเป็นเนื้อเดียวกัน
ส่วนผสมที่ 2
นำไข่ขาวลงไปในอ่างผสม ตีให้ขึ้นฟู เติมครีมออฟทาทาร์ ใส่ลงไปในอ่างผสมที่ตีไข่ขาว และเติมน้ำตาลทรายป่นลงไปที่ละน้อยจนเป็นเนื้อครีมสีขาว ขึ้นฟู ตั้งยอดอ่อน จากนั้น นำส่วนผสมที่ 1 ผสมเข้ากัน กับส่วนผสมที่ 2 ตีลงในอ่างผสมให้เป็นเนื้อสัมผัสเดียวกัน ใช้ความเร็วต่ำ ตักเนื้อเค้กใส่พิมพ์ อบที่อุณหภูมิ 170 -180 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 15 – 20 นาที หรือจนสุก นำขนมเค้กที่อบมาพักให้เย็น แล้วบรรจุในภาชนะที่ปิดสนิท
ทำการวิเคราะห์ทางประสาทสัมผัส ทดสอบชิมขนมเค้ก ทางด้านสี กลิ่น รสชาติ เนื้อสัมผัส และความชอบโดยรวม โดยวิธี 9-Point- Hedonic Scaling test ทำการประเมินโดยผู้ชิมไม่ผ่านการฝึกฝน จำนวน 30 คน


ตารางที่ 6 ผลการประเมินทางประสาทสัมผัสเค้กชิฟฟอนจากแป้งข้าวหอมมะลิ

สิ่งที่ทดลอง สี กลิ่น รสชาติ เนื้อสัมผัส ความชอบโดยรวม
สูตรที่ 1 6.63±1.54 6.60±1.19 6.60±1.42 6.23±1.63 7.00±1.20a
สูตรที่ 2 6.16±1.57 6.53±1.43 5.90±1.62 5.50±1.96 6.20±1.29b
สูตรที่ 3 5.93±1.55 6.03±1.62 606±1.77 5.70±1.74 6.23±1.38b
สูตรที่ 4 6.10±1.39 6.00±1.66 6.00±1.64 5.97±1.67 6.31±1.56ab
สูตรที่ 5 6.10±1.47 5.93±1.52 6.03±1.47 5.90±1.62 6.10±1.26b
สูตรที่ 6 6.13±1.35 6.10±1.39 5.96±1.56 5.96±1.56 6.16±1.20b
สูตรที่ 7 6.00±1.57 6.10±1.60 6.06±1.46 5.76±1.45 6.33±1.29ab
สูตรที่ 8 6.14±1.50 5.90±1.47 6.06±1.72 6.06±1.87 6.40±1.35ab

จากตารางที่ 6 พบว่า ผลิตภัณฑ์ขนมเค้กชิฟฟอนจากแป้งข้าวหอมมะลิ ทุกสูตรมีคะแนนความชอบด้านสี กลิ่น รสชาติ และเนื้อสัมผัสไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับเค้กที่ใช้แป้งสาลีล้วน (p  0.05) คะแนนความชอบอยู่ในระดับความชอบเล็กน้อยถึงชอบปานกลาง อย่างไรก็คะแนนความชอบโดยรวม แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) เค้กชิฟฟอนที่ใช้กัวกัมเป็นสารยึดเกาะร้อยละ 2 และสาร CMC ร้อยละ 0.5 และ 1.5 ของน้ำหนักแป้งข้าวหอมมะลิ ได้รับคะแนนความชอบโดยรวมไม่แตกต่างจากเค้กที่ใช้แป้งสาลีล้วน ซึ่งมีความชอบเล็กน้อยถึงชอบปานกลาง

สิ่งที่จะดำเนินการต่อไปไตรมาสที่ 3

ขั้นตอนที่ 2 การทดลองในโรงเรือนผลิตขนมอบ กลุ่มพัฒนาบทบาทสตรีบ้านตาพรามตำบลเทพรักษา อำเภอสังขะ
1. อบรมการทำขนมปังหวานและเค้กชิฟฟอนจากแป้งข้าวหอมมะลิ
โดยใช้สูตรที่ได้จากการคัดเลือกในทดลองใช้แซนแทนกัมกัวร์กัม และเมเทิลเซลลูโลส (CMC)เป็นสารยึดเกาะในที่แตกต่างกัน และเปรียบเทียบการใช้แป้งสาลีล้วนและอบรมการตรวจสอบสมบัติทางกายภาพ ประเมินคุณภาพทางประสาทสัมผัส และวิเคราะห์หาปริมาณกลูเตน โดยใช้วิธี Hand washing method
2. การทดสอบการยอมรับของผู้บริโภค
นำผลิตภัณฑ์ขนมปังหวานและเค้กชิฟฟอนที่คัดเลือกแล้วอย่างละ 2 ตัวอย่าง ไปทำการทดสอบการยอมรับของผู้บริโภคโดยผู้ชิม กลุ่มเป้าหมายที่ไม่ผ่านการฝึกฝนจำนวน100 คนโดยวิธี 9-Point- Hedonic Scaling test วางแผนการทดลองแบบสุ่มในบล็อกสมบูรณ์ (Randomized Complete Block Design :RCBD) ทำการประเมิน ทางด้านสี กลิ่น รสชาติ เนื้อสัมผัส และ ความชอบโดยรวม โดยให้คะแนน 1 = ไม่ชอบมากที่สุด 5= เฉย ๆ และ 9= ชอบมากที่สุด และประเมินผลทางสถิติโดยวิเคราะห์ความแปรปรวน (Analysis of Variance) หาค่าความแตกต่างของค่าเฉลี่ยโดยวิธีของ Dancan, s New Multiple Range Test และหาความสัมพันธ์ของสภาวะที่ศึกษา ที่ระดับความเชื่อมั่นร้อยละ 95 (p<0.05)

3. ออกแบบบรรจุภัณฑ์ผลิตภัณฑ์และคำนวณต้นทุนการผลิต

ขั้นตอนที่ 3 การศึกษาอายุการเก็บรักษา
โดยศึกษาการเก็บที่บรรจุในบรรจุภัณฑ์ที่ออกแบบ และบรรจุภัณฑ์ที่จำหน่ายทั่วๆ ไป เก็บที่อุณหภูมิแช่เย็น 4-5 องศาเซลเซียสและอุณหภูมิห้อง แล้วตรวจคุณภาพทุก ๆ 3 วัน โดยตรวจสอบคุณภาพทางด้านกายภาพ ด้านเคมี จุลชีววิทยา และประสาทสัมผัส เพื่อหาอายุการเก็บรักษา


ปัญหา/อุปสรรค
-
รายชื่อผู้เข้ารับบริการ :
 
รายงานความก้าหน้า ครั้งที่ 4
วันที่รายงาน 20/9/2559
กลุ่มเป้าหมาย
กลุ่มพัฒนาบทบาทสตรีตำบลเทพรักษา อำเภอสังขะ จังหวัดสุรินทร์
พื้นที่ดำเนินการ
อำเภอสังขะ จังหวัดสุรินทร์
ผลการดำเนินงาน
รายงานความก้าวหน้าไตรมาสที่ 4
(กรกฎาคม ถึง กันยายน 2559)
ชื่อโครงการ: การพัฒนาผลิตภัณฑ์ขนมปังและเค้กปราศจากกลูเตนและไขมันทรานส์จากแป้งข้าวหอมมะลิ
โดยกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชน : กรณีศึกษา กลุ่มพัฒนาบทบาทสตรีตำบลเทพรักษา
อำเภอสังขะ จังหวัดสุรินทร์

การทดลองในห้องปฏิบัติการ
1. การทำแป้งจากข้าวหอมมะลิ โดยศึกษาดังนี้
1.1 ข้าวหอมมะลิ 3 ชนิด ได้แก่ ข้าวหอมมะลินิล ข้าวหอมมะลิแดง และปลายข้าวหอมมะลิขาว
1.2 กรรมวิธีการโม่แป้ง 3 วิธี ได้แก่ การโม่เปียก โม่แห้ง และโม่ผสม (ปลายข้าวหอมมะลิขาว) และกรรมวิธีการโม่แป้ง 2 วิธี ได้แก่ โม่แห้ง และโม่ผสม (ข้าวหอมมะลินิล และข้าวหอมมะลิแดง)
พบว่า การโม่เปียก แป้งมีคุณภาพดีที่สุด รองลงมา คือ โม่ผสม และโม่แห้ง ตามลำดับ

2. การศึกษาการผลิตขนมปังและเค้กจากแป้งข้าวหอมมะลิโดยใช้สารยึดเกาะ
2.1 การทำขนมปังหวานจากแป้งข้าวหอมมะลิ
ทดลองใช้แซนแทนกัม และกัวร์กัมเป็นสารยึดเกาะเปรียบเทียบการใช้แป้งสาลีล้วน ตามสูตรในตารางที่ 1

ตารางที่ 1 ส่วนผสมขนมปังหวานหวานจากแป้งข้าวหอมมะลิ โดยใช้สารยึดเกาะ

ส่วนผสม (% Baker) A B C D E F G
แป้งขนมปัง 100 - - - - - -
แป้งข้าวหอมมะลิ - 100 100 100 100 100 100
Xanthan gum - 1 2 - - - -
Gua gum - - - 1 2 2 2
Pectin - - - - - 1 1
น้ำตาลทราย 10 10 10 10 10 10 10
เกลือ 1 1 1 1 1 1 1
ยีสต์ 1.5 1.5 1.5 1.5 1.5 1.5 1.5
นมผง 5 5 5 5 5 5 5
ไข่ไก่ 10 10 10 10 10 10 10
น้ำ 50 50 50 50 50 50 50
น้ำมันพืช 15 15 15 15 15 15 15
Whey protein - - 6 - 6 - 6
วิธีทำขนมปังหวาน
1. นำ ส่วนผสมของ CMC, Gua gum และ Xanthan gum ใส่ลงในอ่างตีผสม พร้อมน้ำส่วนหนึ่ง เพื่อทำการตีสารให้แตกตัว จากนั้น ใส่ไข่ ลงไปตีในอ่างผสมให้เข้ากัน ของแต่ละสูตร
2. ใส่ น้ำตาล เกลือ และ น้ำมันตามลงไปในอ่างตีผสม สังเกตดู ให้เป็นเนื้อเดียวกัน
3. นำแป้งข้าวหอมมะลิ (แป้งสาลี) ยีสต์ นมผง ใส่ลงไปในอ่างผสม
4. ค่อย ๆ เติมน้ำที่เหลือลงไป
5. สังเกตดู ให้เนื้อแป้งขนมปัง ออกเป็นเนื้อเหลวๆ และเนียนแล้วค่อยนำออกจากอ่างตีผสม
6. หมักก้อนโดในตู้หมัก ประมาณ 45 นาที หรือสังเกตดู จนกระทั่งโดขึ้นเป็น 2 เท่าตัว นำออกมานวดไล่อากาศ
7. ตัดก้อนโดในตู้หมัก 400 กรัม ใส่ลงในพิมพ์ขนมปังที่ทาเนยขาวบางๆ ต่อพิมพ์
8. ทำการหมักโด ประมาณ 45 นาที จนเกือบโดขึ้นเกือบเต็มพิมพ์
9. นำเข้าตู้อบที่อุณหภูมิ 180 องศาเซลเซียล ประมาณ 30 – 40 นาที จนขนมปังสุกเหลือง นำออกจากเตา
10. นำขนมปังออกจากพิมพ์ พักให้เย็นบนตะแกรง
11. นำขนมปังใส่บรรจุภัณฑ์ ปิดให้สนิท
12. ทำการวิเคราะห์ทางประสาทสัมผัส ทดสอบชิม ทางด้านสี กลิ่น รสชาติ เนื้อสัมผัส และความชอบโดยรวม โดยวิธี 9-Point- Hedonic Scaling test ทำการประเมินโดยผู้ชิมไม่ผ่านการฝึกฝน จำนวน 30 คน เพื่อคัดเลือกสูตรที่ดีที่สุด 1 = ไม่ชอบมากที่สุด 5 = เฉยๆ และ 9 = ชอบมากที่สุด

ตารางที่ 2 ผลการประเมินทางประสาทสัมผัสขนมปังหวานจากแป้งข้าวหอมมะลิ

สิ่งที่ทดลอง สี กลิ่น รสชาติ เนื้อสัมผัส ความชอบโดยรวม
A 6.36±1.42 5.90±1.39 5.50±2.14 5.56±2.11 5.50±2.01
B 5.40±1.67 4.53±1.16 3.96±1.40 3.96±1.51 4.23±1.38
C 5.43±1.40 4.73±1.04 4.40±1.30 4.23±1.35 4.46±1.40
D 5.53±1.35 4.70±1.14 4.13±1.47 4.00±1.50 4.03±1.54
E 5.23±1.30 4.80±1.12 4.26±1.38 4.10±1.49 4.33±1.49
F 5.46±1.27 4.70±1.20 4.13±1.25 3.93±1.25 4.20±1.34
G 6.00±1.62 4.30±1.20 3.93±1.43 3.93±1.28 4.00±1.28
พบว่า ผลิตภัณฑ์ขนมปังหวานจากข้าวหอมมะลิ ทุกสูตรมีคะแนนความชอบด้านสี กลิ่น รสชาติ เนื้อสัมผัส และความชอบโดยรวม ไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญที่สุด (p  0.05) มีคะแนนอยู่ระหว่าง 3.93 – 6.36 ซึ่งอยู่ในช่วงไม่ชอบเล็กน้อยถึงชอบเล็กน้อย จึงทำการปรับปรุงสูตรและวิธีการทำ เพื่อให้ได้ผลิตภัณฑ์ที่ได้รับความชอบมากขึ้น ตามตารางที่ 3
ตารางที่ 3 ส่วนผสมขนมปังหวานหวานจากแป้งข้าวหอมมะลิ สูตรปรับปรุง

ส่วนผสม (% Baker) สูตร 1 สูตร 2 สูตร 3 สูตร 4
แป้งข้าวหอมมะลิ 70 80 70 80
แป้งมันสำปะหลัง 30 20 30 20
Xanthan gum 2 2 4 4
น้ำตาลทราย 15 15 15 15
เกลือ 1 1 1 1
ยีสต์ 2 2 2 2
นมผง 5 5 5 5
ไข่ไก่ 10 10 10 10
น้ำ 75 75 75 75
น้ำมันพืช 15 15 15 15

วิธีทำขนมปังหวาน
1. ใส่ Gua gum หรือ Xanthan gum ลงในอ่างผสม พร้อมน้ำส่วนหนึ่ง ทำการตีด้วยใบพาย ให้สาร Gum ละลาย จากนั้น ใส่ไข่ ลงไปตีในอ่างผสมให้เข้ากัน
2. ใส่ น้ำตาล เกลือ และ น้ำมันตามลงไปในอ่างตีผสม ให้เป็นเนื้อเดียวกัน
3. นำแป้งข้าวหอมมะลิ ที่มียีสต์ นมผง ผสมให้เข้ากันแล้ว ใส่ลงไปในอ่างผสม ค่อย ๆ เติมน้ำที่เหลือลงไป สลับกับแป้ง
4. ตีให้เนื้อแป้งขนมปังมีลักษณะเนียน เป็นของเหลวข้น คล้ายเค้ก (Batter)
5. ตักใส่ลงในพิมพ์ขนมปังที่ทาเนยขาวบางๆ 400 กรัม ต่อ พิมพ์
6. ทำการหมักโด ประมาณ 45 นาที จนเกือบโดขึ้นเกือบเต็มพิมพ์
7. นำเข้าตู้อบที่อุณหภูมิ 180 องศาเซลเซียล ประมาณ 30 – 40 นาที จนขนมปังสุกเหลือง นำออกจากเตา
8. นำขนมปังออกจากพิมพ์ พักให้เย็นบนตะแกรง
9. นำขนมปังใส่บรรจุภัณฑ์ ปิดให้สนิท

ตารางที่ 4 ผลการประเมินทางประสาทสัมผัสขนมปังหวานจากแป้งข้าวหอมมะลิ (สูตรปรับปรุง)

สิ่งที่ทดลอง สี กลิ่น รสชาติ เนื้อสัมผัส ความชอบโดยรวม
A 7.26±0.98 6.53±1.35 6.70±1.20 6.53±1.22 6.73±1.11
B 7.26±1.08 6.63±1.47 6.83±1.20 6.80±1.18 6.86±1.19
C 7.40±1.03 6.63±1.32 6.70±1.26 6.53±1.10 6.63±1.15
D 7.13±1.07 6.56±1.00 6.53±1.00 6.50±1.10 6.56±1.00

จากตารางที่ 4 พบว่า ผลิตภัณฑ์ขนมปังหวานจากข้าวหอมมะลิ ทุกสูตรมีคะแนนความชอบด้านสี กลิ่น รสชาติ เนื้อสัมผัส และความชอบโดยรวม ไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญที่สุด (p  0.05) มีคะแนนอยู่ระหว่าง 6.50 – 7.40 ซึ่งอยู่ในช่วงชอบปานกลาง

2.1 การทำเค้กชิฟฟอนจากแป้งข้าวหอมมะลิ
ทดลองทำเค้กชิฟฟอน โดยมีสาร CMC, Gua gum หรือ Xanthan gum เป็นสารยึดเกาะ
ตารางที่ 5 ส่วนผสมเค้กชิฟฟอนจากแป้งข้าวหอมมะลิ

ส่วนที่ 1 สูตรที่ 1 2 3 4 5 6 7 8
แป้งข้าวหอมมะลิ - 300 g 300 g 300 g 300 g 300 g 300 g 300 g
แป้งสาลี 300 g - - - - - - -
Gua gum - - 6 g 12 g - - - -
Xanthan gum - - - - 6 g 12 g - -
CMC - - - - - - 1.5 g 4.5 g
ผงฟู 10.8 g 10.8 g 10.8 g 10.8 g 10.8 g 10.8 g 10.8 g 10.8 g
น้ำตาลทรายป่น 210 g 210 g 210 g 210 g 210 g 210 g 210 g 210 g
เกลือ 3.6 g 3.6 g 3.6 g 3.6 g 3.6 g 3.6 g 3.6 g 3.6 g
นมสด 99.6 g 99.6 g 99.6 g 99.6 g 99.6 g 99.6 g 99.6 g 99.6 g
น้ำ 132 g 132 g 132 g 132 g 132 g 132 g 132 g 132 g
น้ำมันพืช 120 g 120 g 120 g 120 g 120 g 120 g 120 g 120 g
ไข่แดง 153 g 153 g 153 g 153 g 153 g 153 g 153 g 153 g
วานิลลา 1.5 g 1.5 g 1.5 g 1.5 g 1.5 g 1.5 g 1.5 g 1.5 g
ส่วนที่ 2
ไข่ขาว 180 g 180 g 180 g 180 g 180 g 180 g 180 g 180 g
ครีมออฟทาทาร์ 3.6 g 3.6 g 3.6 g 3.6 g 3.6 g 3.6 g 3.6 g 3.6 g
น้ำตาลทรายป่น 180 g 180 g 180 g 180 g 180 g 180 g 180 g 180 g
วิธีการทำขนมเค้กชิฟฟอนจากแป้งข้าวหอมมะลิ
ส่วนผสมที่ 1
ตีส่วนผสมของ สาร Gua gum, Xanthan gum หรือ CMC และน้ำส่วนหนึ่งเข้าด้วยกันก่อน เพื่อให้สารละลายในน้ำ ตีไข่แดง น้ำมันพืช เข้าเป็นเนื้อเดียวกัน ผสมเกลือ น้ำตาลทรายป่น ใส่ลงไปในอ่าง ผสมแป้งข้าวหอมมะลิ (แป้งเค้ก) ผงฟู วาลิลา เข้าด้วยกัน ใส่ลงในอ่างตีผสม สลับกับน้ำ และนมสด จนเป็นเนื้อเดียวกัน
ส่วนผสมที่ 2
นำไข่ขาวลงไปในอ่างผสม ตีให้ขึ้นฟู เติมครีมออฟทาทาร์ ใส่ลงไปในอ่างผสมที่ตีไข่ขาว และเติมน้ำตาลทรายป่นลงไปที่ละน้อยจนเป็นเนื้อครีมสีขาว ขึ้นฟู ตั้งยอดอ่อน จากนั้น นำส่วนผสมที่ 1 ผสมเข้ากัน กับส่วนผสมที่ 2 ตีลงในอ่างผสมให้เป็นเนื้อสัมผัสเดียวกัน ใช้ความเร็วต่ำ ตักเนื้อเค้กใส่พิมพ์ อบที่อุณหภูมิ 170 -180 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 15 – 20 นาที หรือจนสุก นำขนมเค้กที่อบมาพักให้เย็น แล้วบรรจุในภาชนะที่ปิดสนิท
ทำการวิเคราะห์ทางประสาทสัมผัส ทดสอบชิมขนมเค้ก ทางด้านสี กลิ่น รสชาติ เนื้อสัมผัส และความชอบโดยรวม โดยวิธี 9-Point- Hedonic Scaling test ทำการประเมินโดยผู้ชิมไม่ผ่านการฝึกฝน จำนวน 30 คน

ตารางที่ 6 ผลการประเมินทางประสาทสัมผัสเค้กชิฟฟอนจากแป้งข้าวหอมมะลิ

สิ่งที่ทดลอง สี กลิ่น รสชาติ เนื้อสัมผัส ความชอบโดยรวม
สูตรที่ 1 6.63±1.54 6.60±1.19 6.60±1.42 6.23±1.63 7.00±1.20a
สูตรที่ 2 6.16±1.57 6.53±1.43 5.90±1.62 5.50±1.96 6.20±1.29b
สูตรที่ 3 5.93±1.55 6.03±1.62 606±1.77 5.70±1.74 6.23±1.38b
สูตรที่ 4 6.10±1.39 6.00±1.66 6.00±1.64 5.97±1.67 6.31±1.56ab
สูตรที่ 5 6.10±1.47 5.93±1.52 6.03±1.47 5.90±1.62 6.10±1.26b
สูตรที่ 6 6.13±1.35 6.10±1.39 5.96±1.56 5.96±1.56 6.16±1.20b
สูตรที่ 7 6.00±1.57 6.10±1.60 6.06±1.46 5.76±1.45 6.33±1.29ab
สูตรที่ 8 6.14±1.50 5.90±1.47 6.06±1.72 6.06±1.87 6.40±1.35ab

จากตารางที่ 6 พบว่า ผลิตภัณฑ์ขนมเค้กชิฟฟอนจากแป้งข้าวหอมมะลิ ทุกสูตรมีคะแนนความชอบด้านสี กลิ่น รสชาติ และเนื้อสัมผัสไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับเค้กที่ใช้แป้งสาลีล้วน (p  0.05) คะแนนความชอบอยู่ในระดับความชอบเล็กน้อยถึงชอบปานกลาง อย่างไรก็คะแนนความชอบโดยรวม แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) เค้กชิฟฟอนที่ใช้กัวกัมเป็นสารยึดเกาะร้อยละ 4 และสาร CMC ร้อยละ 0.5 และ 1.5 ของน้ำหนักแป้งข้าวหอมมะลิ ได้รับคะแนนความชอบโดยรวมไม่แตกต่างจากเค้กที่ใช้แป้งสาลีล้วน ซึ่งมีความชอบเล็กน้อยถึงชอบปานกลาง

ขั้นตอนที่ 2 การทดลองในโรงเรือนผลิตขนมอบ กลุ่มพัฒนาบทบาทสตรี บ้านตาพราม ตำบลเทพรักษา อำเภอสังขะ จังหวัดสุรินทร์
1. การอบรมเชิงปฏิบัติการ
2.1 จัดอบรมหลักสูตร “การทำแป้งจากข้าวหอมมะลิ” ในวันที่ 25 เมษายน 2559
2.2 จัดอบรมหลักสูตร “การทำขนมปังหวานและเค้กชิฟฟอนจากแป้งข้าวหอมมะลิ” ในวันที่ 8 – 11 กรกฎาคม 2559 โดยใช้สูตรที่ได้จากการคัดเลือกในการทดลองในห้องปฏิบัติการ ดังตารางที่ 7 และ 8
ตารางที่ 7 สูตรขนมปังหวานหวานจากแป้งข้าวหอมมะลิที่ใช้ในการทดสอบการยอมรับของผู้บริโภค

ส่วนผสม (% Baker) สูตร 1 สูตร 2
แป้งข้าวหอมมะลิ 70 80
แป้งมันสำปะหลัง 30 20
Xanthan gum 2 2
น้ำตาลทราย 15 15
เกลือ 1 1
ยีสต์ 2 2
นมผง 5 5
ไข่ไก่ 10 10
น้ำ 75 75
น้ำมันพืช 15 15

ตารางที่ 8 สูตรเค้กชิฟฟอนจากแป้งข้าวหอมมะลิที่ใช้ในการทดสอบการยอมรับของผู้บริโภค

ส่วนที่ 1 1 2
แป้งข้าวหอมมะลิ 300 g 300 g
แป้งสาลี - -
Gua gum 12 g -
Xanthan gum - -
CMC - 4.5 g
ผงฟู 10.8 g 10.8 g
น้ำตาลทรายป่น 210 g 210 g
เกลือ 3.6 g 3.6 g
นมสด 99.6 g 99.6 g
น้ำ 132 g 132 g
น้ำมันพืช 120 g 120 g
ไข่แดง 153 g 153 g
วานิลลา 1.5 g 1.5 g
ส่วนที่ 2
ไข่ขาว 180 g 180 g
ครีมออฟทาทาร์ 3.6 g 3.6 g
น้ำตาลทรายป่น 180 g 180 g

2. การทดสอบการยอมรับของผู้บริโภค
นำผลิตภัณฑ์ขนมปังหวานและเค้กชิฟฟอนที่คัดเลือกแล้วอย่างละ 2 ตัวอย่าง ไปทำการทดสอบการยอมรับของผู้บริโภคโดยผู้ชิม กลุ่มเป้าหมายที่ไม่ผ่านการฝึกฝนจำนวน100 คนโดยวิธี 9-Point- Hedonic Scaling test วางแผนการทดลองแบบสุ่มในบล็อกสมบูรณ์ (Randomized Complete Block Design :RCBD) ทำการประเมิน ทางด้านสี กลิ่น รสชาติ เนื้อสัมผัส และ ความชอบโดยรวม โดยให้คะแนน 1 = ไม่ชอบมากที่สุด 5= เฉย ๆ และ 9= ชอบมากที่สุด และประเมินผลทางสถิติโดยวิเคราะห์ความแปรปรวน (Analysis of Variance) หาค่าความแตกต่างของค่าเฉลี่ยโดยวิธีของ Dancan, s New Multiple Range Test และหาความสัมพันธ์ของสภาวะที่ศึกษา ที่ระดับความเชื่อมั่นร้อยละ 95 (p<0.05)
2.1 ผลิตภัณฑ์ขนมปังหวาน จากการทดสอบการยอมรับของผู้บริโภค พบว่า ขนมปังจากแป้งข้าวหอมมะลิทั้งสองสูตร ได้รับการยอมรับทั้งทางด้านสี กลิ่น รสชาติ เนื้อสัมผัส และ ความชอบโดยรวมไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p  0.05) โดย ได้คะแนนความชอบ 7.19-7.24 (ชอบในระดับปานกลาง), 6.93 – 7.07 (ชอบในระดับปานกลาง), 6.63 – 6.69 (ชอบในระดับปานกลาง), 5.70 -5.78 (ชอบในระดับเล็กน้อย) และ 6.53 – 5.75 (ชอบในระดับปานกลาง) ตามลำดับ ดังตารางที่ 10 โดยมีข้อเสนอแนะที่ควรปรับปรุง คือ เพิ่มกลิ่นให้หอม เพิ่มรสหวาน และเนื้อสัมผัสยังไม่นุ่ม บรรจุภัณฑ์ควรสวยงาม ดึงดูดผู้บริโภค (ตารางที่ 10)

ตารางที่ 9 ข้อมูลทั่วไปของผู้บริโภค

1. เพศ หญิง 47 คน
ชาย 53 คน

2. อายุ อายุต่ำกว่า 20 ปี 44 คน
อายุ 20 - 30 ปี 28 คน
อายุ 31 - 40 ปี 18 คน
อายุ มากกว่า 40 ปี 10 คน

ตารางที่ 10 ผลการประเมินการยอมรับผู้บริโภคที่มีต่อขนมปังหวานจากแป้งข้าวหอมมะลิ
สิ่งทดลอง สี กลิ่น รสชาติ เนื้อสัมผัส ความชอบโดยรวม
สูตร 1 7.19±1.39 6.93±1.73 6.69±1.74 5.70±1.73 6.53±1.55
สูตร 2 7.24±1.39 7.07±1.54 6.63±1.67 5.78±1.79 6.75±1.44

2.2 ผลิตภัณฑ์เค้กชิฟฟอน จากการทดสอบการยอมรับของผู้บริโภค พบว่า ขนมปังจากแป้งข้าวหอมมะลิทั้งสองสูตร ได้รับการยอมรับทั้งทางด้านสี กลิ่น รสชาติ เนื้อสัมผัส และ ความชอบโดยรวมไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p  0.05) โดย ได้คะแนนความชอบ 7.83-7.92 (ชอบในระดับมาก), 7.87 – 8.03 (ชอบในระดับมาก), 7.83 – 8.28 (ชอบในระดับมาก), 7.71 -8.03 (ชอบในระดับมาก) และ 8.00 – 8.24 (ชอบในระดับมาก) ตามลำดับ ดังตารางที่ 12 โดยมีข้อเสนอแนะที่ควรปรับปรุง คือ เนื้อสัมผัสควรนุ่มมากขึ้น บรรจุภัณฑ์ควรสวยงาม ดึงดูดผู้บริโภค

ตารางที่ 11 ข้อมูลทั่วไปของผู้บริโภค

1. เพศ หญิง 66 คน
ชาย 34 คน

2. อายุ อายุต่ำกว่า 20 ปี 25 คน
อายุ 20 - 30 ปี 17 คน
อายุ 31 - 40 ปี 18 คน
อายุ มากกว่า 40 ปี 40 คน

ตารางที่ 12 ผลการประเมินการยอมรับผู้บริโภคที่มีต่อขนมปังหวานจากแป้งข้าวหอมมะลิ
สิ่งทดลอง สี กลิ่น รสชาติ เนื้อสัมผัส ความชอบโดยรวม
สูตร 1 7.83±0.76 7.87±0.73 7.83±0.80 7.71±0.87 8.00±0.69
สูตร 2 7.92±0.71 8.03±0.80 8.28±0.72 8.03±0.83 8.24±0.68



แผนการดำเนินงานต่อไป คือ
1. ออกแบบบรรจุภัณฑ์ผลิตภัณฑ์และคำนวณต้นทุนการผลิต
2. การศึกษาอายุการเก็บรักษา โดยศึกษาการเก็บที่บรรจุในบรรจุภัณฑ์เป็นกล่องกระดาษ และกล่องหรือถุงพลาสติกใส เก็บที่อุณหภูมิแช่เย็น 4-5 องศาเซลเซียส และอุณหภูมิห้อง แล้วตรวจคุณภาพทุก ๆ 3 วัน โดยตรวจสอบสังเกตคุณภาพทางด้านกายภาพ จุลชีววิทยา และประสาทสัมผัส
3. ทดลองจำหน่าย
4. ตรวจติดตามโครงการ



ปัญหา/อุปสรรค
-
รายชื่อผู้เข้ารับบริการ :
 
    
สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ.2564 ตามพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ.2537 สำนักงานปลัดกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี     
Designed & Developed by Ekapong.M