รายละเอียดโครงการ
ชื่อโครงการ : การวิจัยและพัฒนาเปลือกล้างมันสำปะหลังผ่านกระบวนการหมักเพื่อเพิ่มมูลค่าโภชนะใช้เป็นวัตถุดิบอาหารเลี้ยงไก่งวงต่อสมรรถนะการผลิตและต้นทุนต่ำ
คลินิกเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยนครพนม
ปีงบประมาณ : 2559 สถานะโครงการ :   โครงการที่ได้รับอนุมัติ
ประเภทกิจกรรม : วิจัยและพัฒนาต่อยอด
วัตถุประสงค์ :
(โดยย่อ)  
1. ศึกษาเปรียบเทียบคุณค่าทางโภชนะของกากมันสำปะหลังและเปลือกล้างที่ผ่านกระบวนการหมักด้วยยีสต์ในช่วงเวลา 15 30 45 และ 60 วัน เพื่อเปรียบเทียบคุณค่าทางโภชนาการกับช่วงอายุการหมักที่เหมาะสม
2. เปรียบเทียบต้นทุนการผลิตกากมันสำปะหลังกับเปลือกมันสำปะหลังล้างที่ผ่านกระบวนการหมักด้วยยีสต์
3. ศึกษาการใช้การมันสำปะหลังและเปลือกล้างหมักยีสต์ที่ระดับต่างๆต่อสมรรถนะการเจริญเติบโต คุณภาพซากและเปอร์เซ็นต์ซาก เปรียบเทียบต้นทุนการผลิต และผลตอบแทนทางเศรษฐกิจของไก่งวงสัตว์เศรษฐกิจทางเลือกใหม่มีความคุ้มค่าในการสร้างอาชีพของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนผู้เลี้ยงไก่งวงของจังหวัดนครพนม
E-mail : ส่งเมล์ไปยังผู้รับผิดชอบโครงการ Suraball@yahoo.com, Pronjitson@gmail.com, Aom_Jittiya@hotmail.com, usaneeporn_s@hotmail.com, savervm
กลุ่มเป้าหมาย
1. กลุมแม่บ้าน / เกษตรกร จำนวน 10 คน
2. อุตสาหกรรม SMEs จำนวน 10 คน
3. วิสาหกิจชุมชน /OTOP จำนวน 10 คน
4. นักวิชาการ/นักศึกษา/อื่น ๆ จำนวน 10 คน
จำนวนครั้ง : 1  (ของการดำเนินการ)
เริ่มดำเนินโครงการ : 1 มีนาคม 2559 [01/03/2559]
สิ้นสุดโครงการ : 30 กันยายน 2559 [30/09/2559]
คลัสเตอร์ : เกษตร ประมง ปศุสัตว์
KPI : 1. ผลงานวิจัยและพัฒนาต่อยอดเทคโนโลยีแล้วเสร็จตามแผน (ภายในปีงบประมาณ)
2. จำนวนผู้รับการถ่ายทอดเทคโนโลยี 40 คน
3. ร้อยละผู้รับการถ่ายทอดเทคโนโลยีมีความพึงพอใจผลงานฯ 70%
พื้นที่ดำเนินการ : นครพนม
รายชื่อผู้สนใจที่ลงทะเบียนออนไลน์
แผนการดำเนินงาน
กิจกรรม ม.ค. ก.พ. มี.ค. เม.ย. พ.ค. มิ.ย. ก.ค. ส.ค. ก.ย. ต.ค. พ.ย. ธ.ค.
1.การเตรียมวัสดุ อุปกรณ์
[15/3/2559- 30/4/2559]
เริ่ม : 15/3/2559 , สิ้นสุด : 30/4/2559
2.. การวิจัยกิจกรรมที่ 1
[11/4/2559- 30/6/2559]
เริ่ม : 11/4/2559 , สิ้นสุด : 30/6/2559
3.การวิจัยกิจกรรมที่ 2
[30/6/2559- 30/11/2559]
เริ่ม : 30/6/2559 , สิ้นสุด : 30/11/2559
4.การวิจัยกิจกรรมที่ 3
[1/12/2559- 30/12/2559]
เริ่ม : 1/12/2559 , สิ้นสุด : 30/12/2559
5.การจัดทำรายงาน
[2/1/2560- 31/1/2561]
เริ่ม : 2/1/2560 , สิ้นสุด : 31/1/2561
รายงานความก้าหน้า ครั้งที่ 1
รายงานความก้าหน้า ครั้งที่ 2
วันที่รายงาน 5/4/2559
กลุ่มเป้าหมาย
1) ศูนย์ภูมิพลังเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านการผลิตไก่งวง เป็นสถานที่ใช้ขยายผลของโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ 2) เครือข่ายผู้เลี้ยงไก่งวง เขต 4 (ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ) 3) ชมรมผู้เลี้ยงไก่งวงจังหวัดนครพนม นายเชษฐา กัญญะพงษ์ ประธานชมรมผู้เลี้ยงไก่งวงจังหวัดนครพนม
พื้นที่ดำเนินการ
1) สาขาวิชาสัตวศาสตร์ คณะเกษตรและเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยนครพนม 2) วิสาหกิจชุมชนผู้เลี้ยงไก่งวงบ้านคำเกิ้ม ตำบลอาจสามารถ อำเภอเมือง จังหวัดนครพนม บ้านคำเกิ้ม ที่อยู่ 116 หมู่ที่ 8 ตำบลอาสามารถ อำเภอเมือง จังหวัดนครพนม 48000 3) วิสาหกิจชุมชนผู้เลี้ยงไก่งวงหนองย่างชิ้น ตำบลหนองย่างชิ้น อำเภอเรณูนคร จังหวัดนครพนม นายมานิต ประธานกลุ่มวิสาหกิจชุมชนผู้เลี้ยงไก่งวงหนองย่างชิ้น ที่อยู่ ตำบลหนองย่างชิ้น อำเภอเรณูนคร จังหวัดนครพนม 48000 4) ฟาร์มทดลองเลี้ยงไก่งวงของเกษตรกรบ้านคำเกิ้ม
ผลการดำเนินงาน
1. เตรียมวัสดุอุปกรณ์ ในการทดลอง กิจกรรมที่ 1 เช่น
1) ยีสต์ขนมปัง (Barker yeast)
2) น้ำตาลทรายแดง
3) กากน้ำตาล
4) ปั้มลมออกซิเจน
5) ถังพลาสติกขนาดบรรจุ 200 ลิตร จำนวน 32 ใบ และขนาดบรรจุ 70 ลิตร จำนวน 1 ใบ
6) ปั้มน้ำไดโว่ขนาด 1 นิ้ว
7) น้ำสะอาด
8) ปุ๋ยยูเรีย
9) กากมันสำปะหลังและเปลือกล้างสด
10) ถุงหมัก
2. ทำการศึกษาสภาวะที่เหมาะสมต่อการเพิ่มระดับโปรตีนในมันสำปะหลังหมักด้วยยีสต์เปรียบเทียบคุณค่าทางโภชนะของกากมันสำปะหลังและเปลือกล้างที่ผ่านกระบวนการหมักด้วยยีสต์ ในช่วงเวลาการหมัก 15 30 45 และ 60 วัน
3. รอเก็บตัวอย่างไปวิเคราะห์ส่วนประกอบทางเคมีของกากมันสำปะหลังและเปลือกล้างก่อนหมัก และหลังหมัก โดยวิธีประมาณ (Proximate analysis) A.O.A.C. (1984) เช่น โปรตีน ความชื้น เถ้า เยื่อใย แคลเซียม ฟอสฟอรัส และพลังงาน วิธีการวิเคราะห์หาแคลเซียม ใช้วิธีการตกตะกอนในรูปของออกซาเลต วิธีวิเคราะห์ฟอสฟอรัส โดยวิธี spectrophotometer
ปัญหา/อุปสรรค
งบประมาณสนับสนุนโครงการยังไม่ได้รับ เพื่อใช้ดำเนินการ
รายชื่อผู้เข้ารับบริการ :
 
รายงานความก้าหน้า ครั้งที่ 3
วันที่รายงาน 2/7/2559
กลุ่มเป้าหมาย
1) ศูนย์ภูมิพลังเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านการผลิตไก่งวง เป็นสถานที่ใช้ขยายผลของโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ 2) ชมรมผู้เลี้ยงไก่งวงจังหวัดนครพนม นายเชษฐา กัญญะพงษ์ ประธานชมรมผู้เลี้ยงไก่งวงจังหวัดนครพนม 3) วิสาหกิจชุมชนผู้เลี้ยงไก่งวงบ้านนาถ่อน ตำบลนาถ่อน อำเภอธาตุพนม 4) วิสาหกิจชุมชนผู้เลี้ยงไก่งวงหนองย่างชิ้น ตำบลหนองย่างชิ้น อำเภอเรณูนคร 5) วิสาหกิจชุมชนผู้เลี้ยงไก่งวงบ้านคำเกิ้มตำบลอาจสามารถ อำเภอเมือง
พื้นที่ดำเนินการ
1) สาขาวิชาสัตวศาสตร์ คณะเกษตรและเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยนครพนม 2) วิสาหกิจชุมชนผู้เลี้ยงไก่งวงบ้านคำเกิ้ม ตำบลอาจสามารถ อำเภอเมือง จังหวัดนครพนม บ้านคำเกิ้ม ที่อยู่ 116 หมู่ที่ 8 ตำบลอาสามารถ อำเภอเมือง จังหวัดนครพนม 48000 3) ฟาร์มทดลองเลี้ยงไก่งวงของเกษตรกรบ้านคำเกิ้ม
ผลการดำเนินงาน
กิจกรรมที่ 1 ศึกษาสภาวะที่เหมาะสมต่อการเพิ่มระดับโปรตีนในมันสำปะหลังหมักด้วยยีสต์เปรียบเทียบคุณค่าทางโภชนะของกากมันสำปะหลังและเปลือกล้างที่ผ่านกระบวนการหมักด้วยยีสต์ ในช่วงเวลาการหมัก 15 30 45 และ 60 วัน ได้ดำเนินการเก็บตัวอย่างทั้่ง 8 กลุ่มทดลอง และกำลังดำเนินการวิเคราะห์ส่วนประกอบทางเคมีของกากมันสำปะหลังและเปลือกล้างก่อนหมัก และหลังหมัก โดยวิธีประมาณ (Proximate analysis) A.O.A.C. (1984) เช่น โปรตีน ความชื้น เถ้า เยื่อใย แคลเซียม ฟอสฟอรัส และพลังงาน

กิจกรรมที่ 2 การศึกษาเปรียบเทียบระดับการเสริมกากมันสำปะหลังและเปลือกล้างหมักในอาหารที่ใช้เลี้ยงไก่งวง 10 กลุ่มต่อสมรรถนะการเจริญเติบโต ประสิทธิภาพอาหารที่ใช้ คุณภาพซากและต้นทุนการผลิต
2.1 การทดลองเปรียบเทียบสูตรอาหารที่ใช้เลี้ยงไก่งวง แบ่งออกเป็น 2 ระยะ ดังนี้
1) ระยะที่ 1 การใช้อาหารทดลองเลี้ยงในช่วงอายุ 1 วัน – 15 สัปดาห์ เป็นการเลี้ยงแบบคละเพศ (เนื่องจากจะสามารถคัดแยกเพศไก่งวงได้ตั้งแต่ อายุ 3 เดือนขึ้นไป) โดยจัดจัดแผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์โดยใช้อาหาร 4 ชนิด ๆ ละ 4 ซ้ำรวมเป็น 16 หน่วยทดลอง (experimental units) ใช้ลูกไก่งวงซ้ำละ 20 ตัว จะต้องใช้ไก่งวงจำนวน 320 ตัว แบ่งกลุ่มทดลองได้ดังนี้
กลุ่มที่ 1 อาหารสำเร็จรูปทางการค้า (ระดับโปรตีนร้อยละ 22)
กลุ่มที่ 2 อาหารแบบผสมใช้เอง + สารเสริม (ระดับโปรตีนร้อยละ 22)
กลุ่มที่ 3 อาหารแบบผสมใช้เอง + สารเสริม (ระดับโปรตีนร้อยละ 25)
กลุ่มที่ 4 อาหารแบบผสมใช้เอง + สารเสริม (ระดับโปรตีนร้อยละ 28)
ได้ดำเนินการเสร็จและเก็บข้อมูลพื้นฐาน กำลังวิเคราะห์ค่าทางสถิติ


2) ระยะที่ 2 การใช้อาหารทดลองเลี้ยงในช่วงอายุ 15-30 สัปดาห์ กำลังเตรียมโรงเรือนทดลอง โดยใช้สถานที่ทดลองที่ฟาร์มคำเกิ้ม และจะเริ่มดำเนินการทดลองในวันที่ 15 ก.ค. 2559
ปัญหา/อุปสรรค
เครื่องวิเคราะห์หารค่าโภชนะ เยื่อใย พลังงาน แคลเซียม และไขมันใช้งานไม่ได้
รายชื่อผู้เข้ารับบริการ :
 
รายงานความก้าหน้า ครั้งที่ 4
วันที่รายงาน 28/9/2559
กลุ่มเป้าหมาย
ผลการศึกษาเปรียบเทียบคุณค่าทางโภชนะของกากมันสำปะหลังและเปลือกล้างที่ผ่านกระบวนการหมักด้วยยีสต์ ในช่วงเวลา 15 30 45 และ 60 วัน เพื่อเปรียบเทียบคุณค่าทางโภชนาการกับช่วงอายุการหมักที่เหมาะสม
พื้นที่ดำเนินการ
สาขาวิชาสัตวศาสตร์ คณะเกษตรและเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยนครพนม
ผลการดำเนินงาน
บทที่ 4
ผลการวิจัยและวิจารณ์

การศึกษาวิจัยการใช้กากมันสำปะหลังและเปลือกล้างมันสำปะหลังที่เป็นผลพลอยได้ราคาถูกจากโรงงานอุตสาหกรรมผลิตมันสำปะหลังมาหมักยีสต์ วิเคราะห์หาระดับโภชนะก่อนและหลังกระบวนการหมัก ใช้สถานที่วิจัยกระบวนการหมักเปรียบเทียบและวิเคราะห์หาค่าโภชนะ 6 ค่า ที่คณะเกษตรและเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยนครพนม แล้วผลการวิเคราะห์จากค่าโภชนะที่ดีและเหมาะสมมาเป็นส่วนผสมในอาหารเลี้ยงไก่งวง นำมาใช้ทดลองเลี้ยง เพื่อศึกษาเปรียบเทียบสมรรถนะการผลิตและต้นทุนการผลิตไก่งวง ร่วมกับศูนย์ภูมิพลัง วิสาหกิจชุมชนผู้เลี้ยงไก่งวง 2 กลุ่ม คือ 1) วิสาหกิจชุมชนผู้เลี้ยงไก่งวงบ้านคำเกิ้มตำบลอาจสามารถ อำเภอเมือง 2) วิสาหกิจชุมชนผู้เลี้ยงไก่งวงหนองย่างชิ้น ตำบลหนองย่างชิ้น อำเภอเรณูนคร ร่วมกันวิจัยการใช้กากมันและเปลือกล้างหมักเป็นอาหารทางเลือกใหม่ในการใช้เลี้ยงไก่งวง ต้นทุนต่ำ และมีประสิทธิภาพในการใช้เป็นอาหารเลี้ยงไก่งวง

4.1 ศึกษาสภาวะที่เหมาะสมต่อการเพิ่มระดับโปรตีนในมันสำปะหลังหมักด้วยยีสต์เปรียบเทียบคุณค่าทางโภชนะของกากมันสำปะหลังและเปลือกล้างที่ผ่านกระบวนการหมักด้วยยีสต์
4.1.1 ค่าวิเคราะห์หาโภชนะในกากมันสดสำปะหลังและเปลือกล้างก่อนเริ่มการทดลอง
เปรียบเทียบค่าโภชนะในกากมันสดสำปะหลังและเปลือกล้าง ระยะก่อนการทดลองหมักทั้ง 2 ประเภท โดยทำการวิเคราะห์ 6 ชนิด คือ ความชื้น โปรตีน เถ้า ไขมัน เยื่อใย และไนโตรเจนฟรีแอ็กแทรก ผลการวิเคราะห์ พบว่า
1) ค่าวัตถุแห้งของเปลือกล้างมันสำปะหลังสูงกว่ากากมันสำปะหลังแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ เท่ากับ 26.12±0.18 และ 22.45±0.24 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ (P<0.05) (ดังตารางที่ 4.1) เพราะกากมันสำปะหลังสดจะปริมาณทีผ่านการฉีดน้ำแป้งให้ละลายและแยกตัวออกจากกามันสำปะหลังจากโรงงานผลิตแป้งมันสำปะหลัง เนื่องจากกากมันที่นำมาผ่านกระบวนการหมักด้วยยีสต์ที่จะนำไปเป็นวัตถุดิบอาหารสัตว์ จะต้องใช้กากมันที่ใหม่และสด ไม่ใช้กากมันเก่าที่ทิ้งไว้นานเกิน 2 วัน เพราะอาจจะเกิดเชื้อราขึ้นกับกากมัน ดังนั้นจึงเป็นสาเหตุทำให้ความชื้นสูงถึง 80 เปอร์เซ็นต์ (ธนพัฒน์ และคณะ, 2557)
2) ค่าโปรตีนรวมของเปลือกล้างมันสำปะหลังสูงกว่ากากมันสำปะหลังแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ 2.31±0.08 และ 1.14±0.13 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ (P<0.05) (ดังตารางที่ 4.1) ส่วนของเปลือกล้างจะมีเศษของเนื้อมันสำปะหลังป่นมากับเปลือกในกระบวนการปอกเปลือกและการล้างผ่านตะแกรงร่อนเอาเปลือกมันสำปะหลังออก ทำให้เนื้อมันสำปะหลังมีไนโตรเจนหลงเหลือมากกว่ากากมันสด
3) ค่าเถ้าของเปลือกล้างมันสำปะหลังสูงกว่ากากมันสำปะหลังแตกต่างอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ 7.84±0.37 และ 6.23±0.24 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ (P>0.05) (ดังตารางที่ 4.1) ค่าเปอร์เซ็นต์เถ้าหลังกระบวนการเผาผ่านอุณหภูมิประมาณ 400-450 องศาเซลเซียส สิ่งที่เหลือคือ ซิลิกา และแร่ธาตุ เพราะอยู่ในรูปอินทรีย์สาร และมาจากแหล่งพืชชนิดเดียวกัน แตกต่างกันจากผลิตภัณฑ์
4) ค่าไขมันของเปลือกล้างมันสำปะหลังสูงกว่ากากมันสำปะหลังต่างต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติต่างต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ 0.74±0.24 และ 0.19±0.06 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ (P<0.05) (ดังตารางที่ 4.1) ค่าเปอร์เซ็นต์ไขมันจากเปลือกล้างสูงกว่าเพราะผนังเปลือกมันสำปะหลังเป็นแหล่งสะสมไขมันที่ยังแกะติดมา ถึงแม้ว่าจะมีปริมาณไม่มาก
5) ค่าเยื่อใยรวมของกากมันสำปะหลังสูงกว่าเปลือกล้างมันสำปะหลังต่างต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ 13.14±1.84 และ 10.47±1.06 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ (P<0.05) (ดังตารางที่ 4.1)
6) ค่าไนโตรเจนฟรีแอ็กแทรกของกากมันสำปะหลังสูงกว่าเปลือกล้างมันสำปะหลังต่างต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ 56.85±6.41 และ 48.48±3.54 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ (P<0.05) (ดังตารางที่ 4.1)

ตารางที่ 4.1 ค่าวิเคราะห์โภชนะในกากมันสำปะหลังและเปลือกล้างก่อนการหมัก
หน่วย : เปอร์เซ็นต์
ชนิด ค่าวิเคราะห์โภชนะ
DM* CP* Ash EE* CF* NFE*
กากมันสำปะหลัง 22.45±0.24b 1.14±0.13b 6.23±0.24 0.19±0.06b 13.14±1.84a 56.85±6.41b
เปลือกล้างมันสำปะหลัง 26.12±0.18a 2.31±0.08a 7.84±0.37 0.74±0.24a 10.47±1.06b 48.48±3.54a
CV 3.84 2.87 3.18 0.41 2.42 4.35
P-value 0.0341 0.0463 0.7841 0.0348 0.0264 0.0246
หมายเหตุ : DM : ความชื้น, CP : โปรตีน, Ash : เถ้า, EE : ไขมัน, CF : เยื่อใย และ NFE : ไนโตรเจนฟรีแอ็กแทรก
* ค่าเฉลี่ยแถวแนวตั้งที่กำกับด้วยตัวอักษรต่างกันมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P<0.05)
** ค่าเฉลี่ยแถวแนวตั้งที่กำกับด้วยตัวอักษรต่างกันมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญยิ่งทางสถิติ (P<0.01)

4.1.2 ค่าวิเคราะห์หาโภชนะในกากมันสำปะหลังและเปลือกล้างหลังการหมักทดลอง
การวิเคราะห์หาค่าโภชนะต่าง ๆ ของกากมันสำปะหลังและเปลือกล้างที่ผ่านกระบวนการหมักด้วยยีสต์ตามระยะเวลาการหมักต่อคุณค่าทางโภชนะ ตามแผนการทดลอง แบบ 4x4 Factorial in Completely Randomized Design (CRD) รวม 16 ทรีตเมนต์ วิเคราะห์ค่าโภชนะ 5 ประเภท คือ ความชื้น โปรตีน เถ้า ไขมัน เยื่อใย และไนโตรเจนฟรีแอ็กแทรก โดยแต่ละปัจจัยมี ดังนี้
ปัจจัยที่ 1 ชนิดของส่วนประผสมมัน 4 ประเภท (1) กากมันสำปะหลัง 2) เปลือกล้าง 3) กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:1) และ กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:2))
ปัจจัยที่ 2 ช่วงอายุการหมัก 15 30 45 และ 60 วัน
จัดแผนการทดลองออกเป็น 16 ทรีตเมนต์ ดังนี้
T1 = กากมันสำปะหลังหมักยีสต์ x 15 วัน
T2 = กากมันสำปะหลังหมักยีสต์ x 30 วัน
T3 = กากมันสำปะหลังหมักยีสต์ x 45 วัน
T4 = กากมันสำปะหลังหมักยีสต์ x 60 วัน
T5 = เปลือกล้างหมักยีสต์ x 15 วัน
T6 = เปลือกล้างหมักยีสต์ x 30 วัน
T7 = เปลือกล้างหมักยีสต์ x 45 วัน
T8 = เปลือกล้างหมักยีสต์ x 60 วัน
T9 = กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:1) หมักยีสต์ x 15 วัน
T10 = กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:1) หมักยีสต์ x 30 วัน
T11 = กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:1) หมักยีสต์ x 45 วัน
T12 = กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:1) หมักยีสต์ x 60 วัน
T13 = กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:2) หมักยีสต์ x 15 วัน
T14 = กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:2) หมักยีสต์ x 30 วัน
T15 = กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:2) หมักยีสต์ x 45 วัน
T16 = กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:2) หมักยีสต์ x 60 วัน
ผลการวิเคราะห์ พบว่า
1) ผลการเปรียบเทียบค่าวัตถุแห้งของกากมันสำปะหลังและเปลือกล้างตามระยะเวลาของกระบวนการหมัก จาก 1) กากมันสำปะหลัง 2) เปลือกล้าง 3) กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:1) และ กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:2) ที่ผ่านกระบวนการหมักด้วยยีสต์ที่อายุการหมัก 4 ช่วงเวลา 15 30 45 และ 60 วัน พบว่า T15 = กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:2) หมักยีสต์ x 45 วัน, T7 = เปลือกล้างหมักยีสต์ x 45 วัน และ T8 = เปลือกล้างหมักยีสต์ x 60 วัน เท่ากับ 21.3±1.7, 20.5±1.5 และ 20.5±1.4 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ (P>0.05) ทั้ง 3 ทรีตเมนต์มีค่าวัตถุแห้งไม่แตกต่างกัน และเป็นกลุ่มที่มีค่าวัตถุแห้งสูงกว่ากลุ่มอื่น ๆ ซึ่งทำให้มีค่าต่างต่างกันทางสถิติ ส่วนมีค่าวัตถุแห้งรองลงมา T11 = กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:1) หมักยีสต์ x 45 วัน และ T2 = กากมันสำปะหลังหมักยีสต์ x 30 วัน เท่ากับ 19.9±1.7 และ 16.2±1.7 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ (P<0.01) ส่วนกลุ่มอื่น ๆ พบว่า มีค่าวัตถุแห้งอยู่ในระดับต่ำมีค่าความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P<0.01) (ดังตารางที่ 4.2)
2) ผลการเปรียบเทียบค่าโปรตีนหยาบของกากมันสำปะหลังและเปลือกล้างตามระยะเวลาของกระบวนการหมัก จาก 1) กากมันสำปะหลัง 2) เปลือกล้าง 3) กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:1) และ กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:2) ที่ผ่านกระบวนการหมักด้วยยีสต์ที่อายุการหมัก 4 ช่วงเวลา 15 30 45 และ 60 วัน พบว่า T15 = กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:2) หมักยีสต์ x 45 วัน, T14 = กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:2) หมักยีสต์ x 30 วัน และ T7 = เปลือกล้างหมักยีสต์ x 45 วัน เท่ากับ 11.8±0.6, 11.2±0.8 และ 10.6±0.7 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ (P>0.05) ทั้ง 3 ทรีตเมนต์มีค่าโปรตีนหยาบไม่แตกต่างกัน และเป็นกลุ่มที่มีค่าโปรตีนหยาบสูงกว่ากลุ่มอื่น ๆ ซึ่งทำให้มีค่าแตกต่างกันทางสถิติ ส่วนมีค่าโปรตีนหยาบรองลงมา T11 = กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:1) หมักยีสต์ x 45 วัน, T8 = เปลือกล้างหมักยีสต์ x 60 วัน, T12 = กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:1) หมักยีสต์ x 60 วัน, T4 = กากมันสำปะหลังหมักยีสต์ x 60 วัน และ T3 = กากมันสำปะหลังหมักยีสต์ x 45 วัน เท่ากับ 8.8±0.4, 8.7±0.7, 8.6±0.6, 8.4±0.6 และ 8.3±0.8 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ (P>0.05) ส่วนกลุ่มอื่น ๆ พบว่า มีค่าโปรตีนหยาบอยู่ในระดับต่ำมีค่าความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P<0.01) (ดังตารางที่ 4.2) ดังนั้น การเลือกวัตถุดิบจากกากมันสำปะหลังและเปลือกล้างมาผ่านกระบวนการหมักด้วยยีสต์จะต้องคำนึงช่วงระยะเวลาที่ใช้หมักด้วย เพราะยีสต์จะต้องใช้เวลาในการกินน้ำตาลและแอมโมเนีย เพื่อการเพิ่มจำนวนเซลล์ให้มากขึ้น จากผลการทดลอง มีเพียง 3 ทรีตเมนต์ที่มีระดับโปรตีนหยาบอยู่ในเกณฑ์ที่สูง คือ T15 = กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:2) หมักยีสต์ x 45 วัน, T14 = กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:2) หมักยีสต์ x 30 วัน และ T7 = เปลือกล้างหมักยีสต์ x 45 วัน ที่เหมาะสมนำไปเป็นแหล่งวัตถุดิบอาหารเลี้ยงไก่งวง
3) ผลการเปรียบเทียบค่าเถ้าของกากมันสำปะหลังและเปลือกล้างตามระยะเวลาของกระบวนการหมัก จาก 1) กากมันสำปะหลัง 2) เปลือกล้าง 3) กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:1) และ กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:2) ที่ผ่านกระบวนการหมักด้วยยีสต์ที่อายุการหมัก 4 ช่วงเวลา 15 30 45 และ 60 วัน พบว่า T9 = กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:1) หมักยีสต์ x 15 วัน มีค่าเถ้าสูงกว่ากลุ่มอื่น ๆ ซึ่งทำให้มีค่าความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ เท่ากับ 8.1±0.6 เปอร์เซ็นต์ (P<0.01) รองลงมา คือ T14 = กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:2) หมักยีสต์ x 30 วัน, T16 = กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:2) หมักยีสต์ x 60 วัน และ T12 = กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:1) หมักยีสต์ x 60 วัน เท่ากับ 7.7±0.8, 7.4±0.7 และ 7.0±0.6 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ (P<0.05) ทั้ง 3 ทรีตเมนต์มีค่าเถ้าไม่แตกต่างกัน และเป็นกลุ่มที่มีค่าเถ้าสูงกว่ากลุ่มอื่น ๆ ซึ่งทำให้มีค่าต่างต่างกันทางสถิติ (ดังตารางที่ 4.2)
4) ผลการเปรียบเทียบค่าไขมันของกากมันสำปะหลังและเปลือกล้างตามระยะเวลาของกระบวนการหมัก จาก 1) กากมันสำปะหลัง 2) เปลือกล้าง 3) กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:1) และ กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:2) ที่ผ่านกระบวนการหมักด้วยยีสต์ที่อายุการหมัก 4 ช่วงเวลา 15 30 45 และ 60 วัน พบว่า ทั้ง 16 ทรีตเมนต์มีค่าความแตกต่างอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ (P>0.05) แต่ T16 = กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:2) หมักยีสต์ x 60 วัน มีแนวโน้มเปอร์เซ็นต์ไขมันดีกว่า T11 = กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:1) หมักยีสต์ x 45 วัน และ T12 = กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:1) หมักยีสต์ x 60 วัน เท่ากับ 1.1±0.3, 1.0±0.3 และ 1.0±0.2 เปอร์เซ็นต์ (P>0.05) ตามลำดับ (ดังตารางที่ 4.2)
5) ผลการเปรียบเทียบค่าเยื่อใยรวมของกากมันสำปะหลังและเปลือกล้างตามระยะเวลาของกระบวนการหมัก จาก 1) กากมันสำปะหลัง 2) เปลือกล้าง 3) กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:1) และ กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:2) ที่ผ่านกระบวนการหมักด้วยยีสต์ที่อายุการหมัก 4 ช่วงเวลา 15 30 45 และ 60 วัน พบว่า T11 = กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:1) หมักยีสต์ x 45 วัน, T12 = กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:1) หมักยีสต์ x 60 วัน, T16 = กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:2) หมักยีสต์ x 60 วัน และ T10 = กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:1) หมักยีสต์ x 30 วัน เท่ากับ 33.2±3.8, 32.0±4.5, 29.0±5.1 และ 26.1±2.9 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ (P>0.05) ทั้ง 4 ทรีตเมนต์มีค่าเยื่อใยรวมไม่แตกต่างกัน และเป็นกลุ่มที่มีค่าเยื่อใยรวมสูงกว่ากลุ่มอื่น ๆ ซึ่งทำให้มีค่าความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P<0.01) (ดังตารางที่ 4.2)
6) ผลการเปรียบเทียบค่าไนโตรเจนฟรีแอ็กแทรกของกากมันสำปะหลังและเปลือกล้างตามระยะเวลาของกระบวนการหมัก จาก 1) กากมันสำปะหลัง 2) เปลือกล้าง 3) กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:1) และ กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:2) ที่ผ่านกระบวนการหมักด้วยยีสต์ที่อายุการหมัก 4 ช่วงเวลา 15 30 45 และ 60 วัน พบว่า T5 = เปลือกล้างหมักยีสต์ x 15 วัน, T6 = เปลือกล้างหมักยีสต์ x 30 วัน T10 = กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:1) หมักยีสต์ x 30 วัน และ T9 = กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:1) หมักยีสต์ x 15 วัน เท่ากับ 56.1±5.4, 55.2±6.7, 54.7±6.3 และ 54.6±5.9 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ (P>0.05) ทั้ง 4 ทรีตเมนต์ มีค่าไนโตรเจนฟรีแอ็กแทรกไม่แตกต่างกัน และเป็นกลุ่มที่มีไนโตรเจนฟรีแอ็กแทรกรวมสูงกว่ากลุ่มอื่น ๆ ซึ่งทำให้มีค่าความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P<0.01) (ดังตารางที่ 4.2)

ตารางที่ 4.2 ค่าวิเคราะห์โภชนะในกากมันสำปะหลังและเปลือกล้างหลังการหมักยีสต์
หน่วย : เปอร์เซ็นต์
ทรีตเมนต์ ค่าวิเคราะห์โภชนะ
DM** CP* Ash** EEns CF** NFE**
T1 14.6±2.5 bc 6.8±1.4 d 4.5±0.7 d 0.7±0.3 22.4±4.1 b 51.4±7.1 ab
T2 16.2±1.7 b 7.8±0.7 cb 5.1±0.8 cd 0.8±0.2 22.7±3.8 b 47.4±5.6 ab
T3 13.7±1.3 c 8.3±0.8 b 4.7±0.7 d 0.8±0.1 21.6±5.7 b 50.9±4.6 ab
T4 14.9±1.8 bc 8.4±0.6 b 5.6±0.3 c 0.7±0.3 23.5±4.3 b 46.9±6.4 ab
T5 15.3±2.1 bc 7.3±0.7 c 5.8±0.4 c 0.8±0.2 14.7±2.4 d 56.1±5.4 a
T6 15.6±1.2 bc 7.7±0.5 cb 5.5±0.6 c 0.9±0.5 15.1±3.8 d 55.2±6.7 a
T7 20.5±1.5 a 10.6±0.7 ab 4.7±0.3 d 0.8±0.2 15.9±3.1 d 47.2±5.8 ab
T8 20.5±1.4 a 8.7±0.7 b 5.7±0.4 c 0.8±0.3 14.4±3.8 d 49.9±7.1 ab
T9 15.5±1.3 bc 7.6±0.9 cb 8.1±0.6 a 0.8±0.4 22.6±4.3 b 54.6±5.9 a
T10 13.7±1.1 d 7.8±0.6 cb 6.3±0.7 bc 0.8±0.2 26.1±2.9 ab 54.7±6.3 a
T11 19.9±1.7 ab 8.8±0.4 b 6.1±0.8 bc 1.0±0.3 33.2±3.8 a 31.0±6.2 d
T12 14.4±1.2 c 8.6±0.6 b 7.0±0.6 b 1.0±0.2 32.0±4.5 a 37.0±5.6 c
T13 15.7±1.6 bc 7.2±0.4 c 6.6±0.7 bc 0.7±0.2 20.9±3.7 c 48.9±4.3 ab
T14 14.1±1.5 d 11.2±0.8 a 7.7±0.8 b 0.9±0.2 22.5±4.2 b 43.6±4.7 b
T15 21.3±1.7 a 11.8±0.6 a 6.5±0.7 bc 0.9±0.1 23.8±4.3 b 35.7±3.7 cd
T16 12.7±1.3 d 9.0±0.7 ab 7.4±0.7 b 1.1±0.3 29.0±5.1 ab 40.8±5.4 c
SME 1.87 1.42 0.97 0.48 2.47 5.36
P-value 0.0034 0.0175 0.0047 0.0714 0.0006 0.0041
หมายเหตุ : DM : ความชื้น, CP : โปรตีน, Ash : เถ้า, EE : ไขมัน, CF : เยื่อใย และ NFE : ไนโตรเจนฟรีแอ็กแทรก
* ค่าเฉลี่ยแถวแนวตั้งที่กำกับด้วยตัวอักษรต่างกันมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P<0.05)
** ค่าเฉลี่ยแถวแนวตั้งที่กำกับด้วยตัวอักษรต่างกันมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญยิ่งทางสถิติ (P<0.01)

ปัญหา/อุปสรรค
อุปกรณ์ในการวิเคราะห์ค่าโภชนะขัดข้องและทำงานได้ช้า
รายชื่อผู้เข้ารับบริการ :
 
วันที่รายงาน 28/9/2559
กลุ่มเป้าหมาย
จัดรายงานโครงการวิจัยบทที่ 3 ระเบียบวิธีวิจัย
พื้นที่ดำเนินการ
สาขาวิชาสัตวศาสตร์ คณะเกษตรและเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยนครพนม
ผลการดำเนินงาน
บทที่ 3
ระเบียบวิธีการดำเนินการวิจัย

คณะผู้วิจัยได้บูรณาการแผนพัฒนาการศึกษาวิจัยการใช้กากมันสำปะหลังและเปลือกล้างมันสำปะหลังที่เป็นผลพลอยได้ราคาถูกจากโรงงานอุตสาหกรรมผลิตมันสำปะหลังมาหมักยีสต์ วิเคราะห์หาระดับโภชนะก่อนและหลังกระบวนการหมัก ใช้สถานที่วิจัยกระบวนการหมักเปรียบเทียบและวิเคราะห์หาค่าโภชนะ 6 ค่า ที่คณะเกษตรและเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยนครพนม แล้วผลการวิเคราะห์จากค่าโภชนะที่ดีและเหมาะสมมาเป็นส่วนผสมในอาหารเลี้ยงไก่งวง นำมาใช้ทดลองเลี้ยง เพื่อศึกษาเปรียบเทียบสมรรถนะการผลิตและต้นทุนการผลิตไก่งวง ร่วมกับศูนย์ภูมิพลัง วิสาหกิจชุมชนผู้เลี้ยงไก่งวง 2 กลุ่ม คือ 1) วิสาหกิจชุมชนผู้เลี้ยงไก่งวงบ้านคำเกิ้มตำบลอาจสามารถ อำเภอเมือง 2) วิสาหกิจชุมชนผู้เลี้ยงไก่งวงหนองย่างชิ้น ตำบลหนองย่างชิ้น อำเภอเรณูนคร ร่วมกันวิจัยการใช้กากมันและเปลือกล้างหมักเป็นอาหารทางเลือกใหม่ในการใช้เลี้ยงไก่งวง ต้นทุนต่ำ และมีประสิทธิภาพในการใช้เป็นอาหารเลี้ยงไก่งวง

3.1 ระเบียบวิธีดำเนินการวิจัย
โดยเก็บรวบรวมข้อมูลโดยวิธีทดลอง เปรียบเทียบ การปฏิบัติทดลองเป็นเครื่องมือ ในการศึกษากลุ่มเกษตรกรผู้เลี้ยงไก่งวงในจังหวัดนครพนม โดยศึกษา
1) การพัฒนากระบวน ขั้นตอน วิธีการหมัก การหมักกากมันสำปะหลังและเปลือกล้างด้วยเชื้อจุลินทรีย์และกระบวนการหมักในช่วงเวลา 15 30 45 และ 60 วัน ที่เหมาะสมต่อการเพิ่มคุณค่าทางโภชนะ เปรียบเทียบต้นทุนการผลิตของวัตถุดิบทางการเกษตรในท้องถิ่น
2) ใช้กากมันสำปะหลังและเปลือกล้างหมักยีสต์ที่ระดับต่าง ๆ ต่อสมรรถนะการเจริญเติบโตของไก่งวง
3) ต้นทุนการผลิต และผลตอบแทนทางเศรษฐกิจ โดยวิธีการที่ไม่คำนึงถึงเรื่องค่าของเงินตามเวลา จากระยะเวลาคืนทุน (Payback Period : PB) และใช้วิธีการที่คำนึงถึงเรื่องค่าของเงินตามเวลา ซึ่งใช้เกณฑ์ในการตัดสินใจ 3 วิธี คือ วิธีมูลค่าปัจจุบันสุทธิ (Net Present Value : NPV) วิธีอัตราส่วนผลตอบแทนต่อต้นทุน (Benefit Cost Ratio : B/C Ratio) และ วิธีอัตราผลตอบแทนภายใน (Internal Rate of Return : IRR)

3.2 ขั้นตอนการวิจัยและพัฒนาต่อยอดฯ โครงการวิจัย แบ่งออกเป็น 3 กิจกรรม ดังนี้
กิจกรรมที่ 1 ศึกษาสภาวะที่เหมาะสมต่อการเพิ่มระดับโปรตีนในมันสำปะหลังหมักด้วยยีสต์เปรียบเทียบคุณค่าทางโภชนะของกากมันสำปะหลังและเปลือกล้างที่ผ่านกระบวนการหมักด้วยยีสต์ ในช่วงเวลาการหมัก 15 30 45 และ 60 วัน
1.1 แผนการทดลอง แบบ 4x4 Factorial in Completely Randomized Design (CRD) รวม 16 ทรีตเมนต์ ๆ 3 ซ้ำ รวมทั้งหมด 48 หน่วยทดลอง โดยแต่ละปัจจัยมี ดังนี้
ปัจจัยที่ 1 ชนิดของส่วนประผสมมัน 4 ประเภท (1) กากมันสำปะหลัง 2) เปลือกล้าง 3) กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:1) และ กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:2))
ปัจจัยที่ 2 ช่วงอายุการหมัก 15 30 45 และ 60 วัน
จัดแผนการทดลองออกเป็น 16 ทรีตเมนต์ ดังนี้
T1 = กากมันสำปะหลังหมักยีสต์ x 15 วัน
T2 = กากมันสำปะหลังหมักยีสต์ x 30 วัน
T3 = กากมันสำปะหลังหมักยีสต์ x 45 วัน
T4 = กากมันสำปะหลังหมักยีสต์ x 60 วัน
T5 = เปลือกล้างหมักยีสต์ x 15 วัน
T6 = เปลือกล้างหมักยีสต์ x 30 วัน
T7 = เปลือกล้างหมักยีสต์ x 45 วัน
T8 = เปลือกล้างหมักยีสต์ x 60 วัน
T9 = กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:1) หมักยีสต์ x 15 วัน
T10 = กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:1) หมักยีสต์ x 30 วัน
T11 = กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:1) หมักยีสต์ x 45 วัน
T12 = กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:1) หมักยีสต์ x 60 วัน
T13 = กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:2) หมักยีสต์ x 15 วัน
T14 = กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:2) หมักยีสต์ x 30 วัน
T15 = กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:2) หมักยีสต์ x 45 วัน
T16 = กากมันสำปะหลังผสมเปลือกล้างในอัตรา (1:2) หมักยีสต์ x 60 วัน
1.2 ระยะก่อนการทดลอง (Pre- experimental period)
นำกากมันสำปะหลังและเปลือกล้าง ไปวิเคราะห์หาโภชนะในกากมันสำปะหลังและเปลือกล้าง ทั้ง 2 ประเภท เช่น ความชื้น โปรตีน เถ้า ไขมัน เยื่อใย และไนโตรเจนฟรีแอ็กแทรก ก่อนนำมาทำการหมัก
1.3 การเตรียมวัสดุและอุปกรณ์
1) ยีสต์ขนมปัง (Barker yeast)
2) น้ำตาลทรายแดง
3) กากน้ำตาล
4) ปั้มลมออกซิเจน
5) ถังพลาสติกขนาด 200 ลิตร จำนวน 32 ใบ และขนาดบรรจุ 70 ลิตร จำนวน 1 ใบ
6) ปั้มน้ำไดโว่ขนาด 1 นิ้ว
7) น้ำสะอาด
8) ปุ๋ยยูเรีย
9) กากมันสำปะหลังและเปลือกล้างสด
1.4 ระยะทดลอง (Experimental period) ขั้นตอนการผลิตกากมันสำปะหลังและเปลือกล้างสดหมักยีสต์ดังนี้
1) ชั่งน้ำตาลทรายแดง จำนวน 4 กิโลกรัม ผสมในน้ำสะอาดปริมาตร 40 ลิตร ทำการละลายให้เข้ากัน (ภาชนะบรรจุควรมีขนาดใหญ่ไม่น้อยกว่า 70 ลิตร)
2) เติมผงยีสต์จำนวน 2 กิโลกรัม หรือ 4 ก้อน ลงในสารละลายน้ำตาลแดงและผสมขยี้ให้เป็นเนื้อเดียวกันปล่อยทิ้งไว้เป็นเวลา 10 นาที
3) เตรียมสารละลายกากน้ำตาล + ยูเรีย เพื่อเป็นอาหารเลี้ยงยีสต์ ดังนี้
3.1) เติมน้ำสะอาดลงในถังพลาสติกที่เตรียมไว้จำนวนปริมาตร 1,000 ลิตร
3.2) ชั่งยูเรียจำนวน 40 กิโลกรัม + กากน้ำตาลจำนวน 50 กิโลกรัม เทลงในถังพลาสติก ขนาด 200 ลิตรที่เตรียมไว้และผสมให้เป็นเนื้อเดียวกัน
4) เมื่อครบเวลาที่กำหนด 20 นาที ทำการเทหัวเชื้อน้ำยีสต์ที่เลี้ยงไว้ ลงในถังพลาสติกขนาด 1,500 ลิตร และใช้ปั้มลมเพื่อเติมออกซิเจนหรือใช้ไว้กวนบ่อยๆเพื่อให้ยีสต์กระจายทั่วอาหารเลี้ยงเชื้อเป็นเวลาอย่างน้อย 1 ชั่วโมง
5) นำกากมันสำปะหลังและเปลือกล้างเทลงในถังพลาสติกขนาด 200 ลิตร ที่ใช้หมัก จำนวน 180 กิโลกรัม เมื่อครบเวลาที่กำหนดใช้ปั้มน้ำไดโวดูดน้ำหมักยีสต์ที่เตรียมไว้ฉีดลงในกากมันในถังพลาสติก
6) ปิดฝาถังพลาสติกให้แน่นสนิทและหมักไว้เป็นเวลา 15 30 45 และ 60 วัน และเมื่อครบเวลาที่กำหนดแล้วสุ่มเก็บตัวอย่าง ไปวิเคราะห์หาค่าโภชนะ เช่น โปรตีน ความชื้น เถ้า เยื่อใย แคลเซียม ฟอสฟอรัส และพลังงาน
1.5 การวิเคราะห์ทางเคมี
วิเคราะห์ส่วนประกอบทางเคมีของกากมันสำปะหลังและเปลือกล้างก่อนหมัก และหลังหมัก โดยวิธีประมาณ (Proximate analysis) A.O.A.C. (1984) เช่น ความชื้น โปรตีน เถ้า ไขมัน เยื่อใย และไนโตรเจนฟรีแอ็กแทรก
1.6 การวิเคราะห์ข้อมูลทางสถิติ (Statistical Analysis)
นำข้อมูลที่ได้ ได้แก่ ความชื้น โปรตีน เถ้า ไขมัน เยื่อใย และไนโตรเจนฟรีแอ็กแทรก มาทำการวิเคราะห์หาความแปรปรวน (Analysis of Variances : ANOVA) ตามแผนการทดลองแบบ 4x4 Factorial in Completely Randomized Design (CRD) เปรียบเทียบค่าความแตกต่างระหว่างค่าเฉลี่ยในแต่ละปัจจัยการทดลองด้วยวิธี Duncan’s New Multiple Range Test โดยโปรแกรม Statistical Analysis System (SAS, 1987)

กิจกรรมที่ 2 การศึกษาเปรียบเทียบระดับการเสริมกากมันสำปะหลังและเปลือกล้างหมักในอาหารที่ใช้เลี้ยงไก่งวงต่อสมรรถนะการเจริญเติบโต ประสิทธิภาพอาหารที่ใช้ คุณภาพซากและต้นทุนการผลิต
2.1 การทดลองเปรียบเทียบสูตรอาหารที่ใช้เลี้ยงไก่งวง แบ่งออกเป็น 2 ระยะ ดังนี้
1) ระยะที่ 1 การใช้อาหารทดลองเลี้ยงในช่วงอายุ 1 วัน – 15 สัปดาห์ เป็นการเลี้ยงแบบคละเพศ (เนื่องจากจะสามารถคัดแยกเพศไก่งวงได้ตั้งแต่ อายุ 3 เดือนขึ้นไป) โดยจัดจัดแผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์โดยใช้อาหาร 4 ชนิด ๆ ละ 4 ซ้ำรวมเป็น 16 หน่วยทดลอง (experimental units) ใช้ลูกไก่งวงซ้ำละ 20 ตัว จะต้องใช้ไก่งวงจำนวน 320 ตัว แบ่งกลุ่มทดลองได้ดังนี้
กลุ่มที่ 1 อาหารสำเร็จรูปทางการค้า (ระดับโปรตีนร้อยละ 22)
กลุ่มที่ 2 อาหารแบบผสมใช้เอง + สารเสริม (ระดับโปรตีนร้อยละ 22)
กลุ่มที่ 3 อาหารแบบผสมใช้เอง + สารเสริม (ระดับโปรตีนร้อยละ 25)
กลุ่มที่ 4 อาหารแบบผสมใช้เอง + สารเสริม (ระดับโปรตีนร้อยละ 28)
หมายเหตุ : 1/ ใช้อาหารเลี้ยงตลอดการทดลอง 0-15 สัปดาห์
2/ สารเสริม เป็นสารที่มีส่วนผสม เช่น กรดอะมิโน แร่ธาตุ วิตามิน เอ็นไซม์ ในปริมาณตามความต้องการของไก่งวงในแต่ละช่วงอายุ

2) ระยะที่ 2 การใช้อาหารทดลองเลี้ยงในช่วงอายุ 15-30 สัปดาห์ แผนการทดลอง แบบ 4x2 Factorial in Completely Randomized Design (CRD) (Steel and Torrie, 1960) โดยใช้อาหาร (treatment) 8 กลุ่ม ละ 3 ซ้ำ (replication) รวมเป็น 24 หน่วยทดลอง (experimental units) ๆ ละ 10 ตัว ไก่งวงในแต่ละกลุ่มทดลองได้รับอาหารชนิดที่แตกต่างกัน มีดังนี้
ปัจจัยที่ 1 ชนิดของอาหารไก่งวงที่ใช้เลี้ยง 4 ชนิด
ปัจจัยที่ 2 เพศ (เพศผู้ และเพศเมีย) 2 เพศ
สามารถแบ่งกลุ่มการทดลอง ได้ดังนี้
กลุ่มที่ 1 เพศผู้ x อาหารพื้นฐานแบบผสมใช้เอง
กลุ่มที่ 2 เพศเมีย x อาหารพื้นฐานแบบผสมใช้เอง
กลุ่มที่ 3 เพศผู้ x (อาหารพื้นฐานผสมใช้เอง) + กากมันสำปะหลังหมัก (1:1)
กลุ่มที่ 4 เพศเมีย x (อาหารพื้นฐานผสมใช้เอง) + กากมันสำปะหลังหมัก (1:1)
กลุ่มที่ 5 เพศผู้ x (อาหารพื้นฐานผสมใช้เอง) + (กากมันสำปะหลังหมัก + เปลือกล้างสำปะหลังหมัก (1:1)) (1:0.5:0.5)
กลุ่มที่ 6 เพศเมีย x (อาหารพื้นฐานผสมใช้เอง) + (กากมันสำปะหลังหมัก + เปลือกล้างสำปะหลังหมัก(1:1)) (1:0.5:0.5)
กลุ่มที่ 7 เพศผู้ x (อาหารพื้นฐานผสมใช้เอง) + เปลือกล้างสำปะหลังหมัก) (1:1)
กลุ่มที่ 8 เพศเมีย x (อาหารพื้นฐานผสมใช้เอง) + เปลือกล้างสำปะหลังหมัก(1:1)

หมายเหตุ : 1/ ตลอดการทดลอง 15-30 สัปดาห์
2/ สารเสริม เป็นสารที่มีส่วนผสม เช่น กรดอะมิโน แร่ธาตุ วิตามิน เอ็นไซม์ ในปริมาณตามความต้องการของไก่งวงในแต่ละช่วงอายุ

2.2 สัตว์ทดลอง ระยะที่ 1 ไก่งวง อายุ 1 วัน – 15 สัปดาห์ จำนวน 320 ตัว และระยะที่ 2 ไก่งวง อายุ 15-30 สัปดาห์ จำนวน 30 ตัว
2.3 อาหารทดลอง (Experimental Feed) แบ่งเป็น 3 ระยะ คือ
ระยะที่ 1 ไก่งวง อายุ 1 วัน – 15 สัปดาห์
กลุ่มที่ 1 อาหารสำเร็จรูปทางการค้า (ระดับโปรตีนร้อยละ 22)
กลุ่มที่ 2 อาหารแบบผสมใช้เอง + สารเสริม (ระดับโปรตีนร้อยละ 22)
กลุ่มที่ 3 อาหารแบบผสมใช้เอง + สารเสริม (ระดับโปรตีนร้อยละ 25)
กลุ่มที่ 4 อาหารแบบผสมใช้เอง + สารเสริม (ระดับโปรตีนร้อยละ 28)
ระยะที่ 2 ไก่งวง 15-30 สัปดาห์
ระยะไก่รุ่นจะใช้อาหารที่มีระดับโปรตีนร้อยละ 20 พลังงาน 3,200 Kcal ME/Kg
ระยะไก่ขุนจะใช้อาหารที่มีระดับโปรตีนร้อยละ 18 พลังงาน 3,200 Kcal ME/Kg
2.4 วิธีการทดลอง (Materials and Methods)
1) การจัดเตรียมลูกไก่งวง อายุ 1 วัน เข้าการทดลอง โดยชั่งน้ำหนักไก่เริ่มต้น และจัดน้ำหนักลูกไก่ที่ใกล้เคียงกันเข้าหน่วยทดลอง
2) ให้น้ำและอาหารแบบเต็มที่ (ab-libitum) ตลอดการทดลอง
3) ทำการชั่งน้ำหนักไก่งวงทดลอง 2 สัปดาห์ต่อครั้ง
4) การให้วัคซีนตามโปรแกรม คือ วัคซีน IBD และ ND เมื่ออายุ 7 และ 21 วัน
2.5 การเก็บข้อมูล (Collection)
1) บันทึกน้ำหนักตัวเริ่มต้น ปริมาณอาหารที่กินและน้ำหนักตัวสุดท้าย (Body Weight Gain : BWG) ทุกระยะที่เปลี่ยนอาหาร เพื่อนำไปคำนวณหาปริมาณอาหารที่กิน (Dairy Feed Intake : DFI) การเพิ่มน้ำหนักตัว (Weight Gain : WG) ประสิทธิภาพการเปลี่ยนอาหาร (Feed Conversion Ratio : FCR) จากสูตร total feed intake/body weight gain
2) บันทึกการป่วยและอัตราการตายทุกช่วงการชั่งน้ำหนักตลอดการทดลอง
3) วิเคราะห์หาคุณค่าทางโภชนาการโดยวิธีประมาณจากอาหารที่ใช้ทดลองตามวิธีของเยาวมาลย์ (2523)
4) บันทึกอุณหภูมิในโรงเรือนทดลอง

ลักษณะข้อมูลที่ต้องการศึกษา ศึกษาการใช้อาหาร 7 สูตรต่อสมรรถนะการผลิตและต้นทุนการผลิต
(1) น้ำหนักตัวที่เพิ่มขึ้น (Weight Gain: WG) = น้ำหนักสุดท้าย - น้ำหนักเริ่มต้น
(2) อัตราการเจริญเติบโต (กรัม/ตัว/วัน) = น้ำหนักสุดท้าย - น้ำหนักเริ่มต้น
(Average Daily Gain : ADG) จำนวนวันที่ทดลอง
(3) ปริมาณอาหารที่กิน (กรัม/ตัว/วัน) = ปริมาณอาหารที่กิน
(Daily Feed Intake : DFI) จำนวนวันที่ทดลอง
(4) อัตราการเปลี่ยนอาหารเป็นน้ำหนัก = ปริมาณอาหารที่กิน
(Feed Conversion Ratio : FCR) น้ำหนักตัวที่เพิ่มขึ้น
(5) สัดส่วนประสิทธิภาพการใช้โปรตีน = น้ำหนักตัวที่เพิ่มขึ้น (กรัม)
(Protein Efficiency Ratio : PER) ปริมาณโปรตีนที่สัตว์กินเข้าไป (กรัม)
(6) ต้นทุนการผลิตต่อการเพิ่มน้ำหนักตัว = ราคาอาหาร
(Feed Cost per kilo Gain : FCG) น้ำหนักตัวที่เพิ่มขึ้น
ศึกษาผลการให้อาหาร 4 ชนิดต่อสุขภาพสัตว์ทุกระยะของอาหาร
(1) อัตราการตาย (%) = จำนวนไก่งวงที่ตาย x 100
(Mortality) จำนวนไก่งวงเริ่มต้น

2.6 การวิเคราะห์ข้อมูลทางสถิติ (Statistical Analysis)
นำข้อมูลที่ได้ ได้แก่ น้ำหนักตัวที่เพิ่มขึ้น อัตราการเจริญเติบโต ปริมาณอาหารที่กิน อัตราการเปลี่ยนอาหารเป็นน้ำหนัก สัดส่วนประสิทธิภาพการใช้โปรตีน ต้นทุนการผลิตต่อการเพิ่มน้ำหนัก อัตราการตาย มาทำการวิเคราะห์หาความแปรปรวน (Analysis of Variances : ANOVA) ตามแผนการทดลองแบบ CRD (Completely Randomized Design) เปรียบเทียบค่าความแตกต่างระหว่างค่าเฉลี่ยในแต่ละปัจจัยการทดลองด้วยวิธี Duncan’s New Multiple Range Test โดยโปรแกรม Statistical Analysis System (SAS, 1987)

กิจกรรมที่ 3 การวิเคราะห์ต้นทุนการผลิตและผลตอบแทน วัตถุดิบกากมันสำปะหลังและเปลือกล้างหมักที่ใช้ผลิตเป็นวัตถุดิบอาหารเลี้ยงไก่งวง (บาท/กก.) และการเลี้ยงไก่งวงจากอาหารทั้ง 8 กลุ่ม สามารถแบ่งต้นทุนออกเป็น ต้นทุนคงที่ (Fixed costs) และต้นทุนผันแปร (Variable costs)

3.1) ต้นทุนคงที่ (Fixed Cost) หมายถึง ค่าใช้จ่ายที่ไม่เปลี่ยนแปลงไปตามปริมาณการผลิต เกิดขึ้นทั้งค่าใช้จ่ายที่เป็นเงินสดและไม่เป็นเงินสด ประกอบด้วย ค่าเสื่อมราคาอุปกรณ์การเกษตร โดยมีคำนวณด้วยวิธีเส้นตรง (Straight line method) ซึ่งเป็นวิธีการคิดค่าเสื่อมราคาเท่า ๆ กัน ตลอดอายุการใช้งาน จากสูตร

โดยกำหนดให้
= ค่าเสื่อมราคาในแต่ละปี
= มูลค่าของปัจจัยที่ซื้อมา
= ราคาเศษเหล็ก
= อายุการใช้งาน

3.2) ต้นทุนผันแปร (Variable Cost) หมายถึง ค่าใช้จ่ายต่าง ๆ ที่มีการเปลี่ยนแปลงไปตามปริมาณการผลิต เกิดขึ้นทั้งค่าใช้จ่ายที่เป็นเงินสดและไม่เป็นเงินสด ซึ่งค่าใช้จ่ายประเภทนี้ ประกอบด้วย
3.2.1) ค่าแรงงาน โดยส่วนใหญ่เกษตรกรมีการใช้แรงงานภายในครอบครัว หรือจ้างแรงงานในการเลี้ยงไก่งวง เป็นต้น
3.2.2) ค่าวัสดุการเลี้ยงไก่งวง ประกอบด้วย
- ค่าพันธุ์
- ค่าอาหารวิตามิน แร่ธาตุ ยาปฏิชีวนะรักษาโรค วัคซีนป้องกันโรค
- อุปกรณ์ใส่น้ำ ใส่อาหาร
- น้ำมันเชื้อเพลิงในการขนส่ง
- ค่าน้ำ ค่าไฟฟ้า
- ค่าใช้จ่ายอื่น ๆ เช่น ค่าซ่อมแซมโรงเรือน อุปกรณ์ที่ใช้เลี้ยงไก่งวง ค่าเสียโอกาสเงินลงทุน และค่าขนส่ง เป็นต้น โดยการคิดค่าเสียโอกาสเงินลงทุนของต้นทุนผันแปรจะคิดอัตราดอกเบี้ยเงินฝากธนาคารประจำของธนาคารพาณิชย์ คิดเป็นร้อยละ 7 ต่อปี

ต้นทุนทั้งหมด = ต้นทุนคงที่ + ต้นทุนผันแปร

ผลตอบแทน ประกอบด้วย
รายรับรวม = ผลผลิตทั้งหมด × ราคาขาย

กำไรสุทธิ = รายรับรวม – ต้นทุนทั้งหมด

กำไรสุทธิเหนือต้นทุนที่เป็นเงินสด = รายรับรวม – ต้นทุนที่เป็นเงินสดทั้งหมด

อัตราส่วนต้นทุนผันแปรต่อรายรับรวม (ร้อยละ) = ต้นทุนผันแปร × 100
รายรับรวม
อัตราส่วนต้นทุนคงที่ต่อรายรับรวม (ร้อยละ) = ต้นทุนคงที่ × 100
รายรับรวม
อัตราส่วนต้นทุนทั้งหมดต่อรายรับรวม (ร้อยละ) = ต้นทุนทั้งหมด × 100
รายรับรวม
อัตรากำไรสุทธิต่อรายรับรวม (ร้อยละ) = กำไรสุทธิ × 100
รายรับรวม
อัตราผลตอบแทนจากการลงทุน (ร้อยละ) = กำไรสุทธิ × 100
ต้นทุนทั้งหมด


3.3 สถานที่ทำการทดลองวิจัย/เก็บข้อมูล
3.3.1) สาขาวิชาสัตวศาสตร์ คณะเกษตรและเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยนครพนม
3.3.2) วิสาหกิจชุมชนผู้เลี้ยงไก่งวงบ้านคำเกิ้ม ตำบลอาจสามารถ อำเภอเมือง จังหวัดนครพนม บ้านคำเกิ้ม ที่อยู่ 116 หมู่ที่ 8 ตำบลอาสามารถ อำเภอเมือง จังหวัดนครพนม 48000
3.3.3) วิสาหกิจชุมชนผู้เลี้ยงไก่งวงหนองย่างชิ้น ตำบลหนองย่างชิ้น อำเภอเรณูนคร จังหวัดนครพนม นายมานิต ประธานกลุ่มวิสาหกิจชุมชนผู้เลี้ยงไก่งวงหนองย่างชิ้น ที่อยู่ ตำบลหนองย่างชิ้น อำเภอเรณูนคร จังหวัดนครพนม 48000
3.3.4) ฟาร์มทดลองเลี้ยงไก่งวงของเกษตรกรบ้านคำเกิ้ม

3.4 ระยะเวลาดำเนินการวิจัย
มกราคม พ.ศ. 2559 ถึง มีนาคม พ.ศ. 2560

ปัญหา/อุปสรรค
ไม่มี
รายชื่อผู้เข้ารับบริการ :
 
    
สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ.2564 ตามพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ.2537 สำนักงานปลัดกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี     
Designed & Developed by Ekapong.M